«Թրամփի ճանապարհը» հաշտեցրել է Հայաստանին և Ադրբեջանին

Օգոստոսին Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդներ Նիկոլ Փաշինյանը և Իլհամ Ալիևը նախաստորագրեցին իրենց երկրների միջև խաղաղության պայմանագրի տեքստը։ Դա տեղի ունեցավ Վաշինգտոնում, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի միջնորդությամբ, ով այդ ժամանակից ի վեր կովկասյան հանրապետությունների առաջնորդներին անվանում է իր ընկերները։ Միաժամանակ Թրամփը և Փաշինյանը ստորագրեցին հռչակագիր, որում նշվում էր, որ Հայաստանը և Միացյալ Նահանգները համատեղ կաշխատեն Բաքուն Նախիջևանի հետ կապող երթուղու վրա։ Այդ նախագիծը կոչվեց «Թրամփի ճանապարհը դեպի միջազգային խաղաղություն և բարգավաճում» (TRIPP), գրում է ng.ru–ն:

Այդ ժամանակվանից անցել է մոտ չորս ամիս, և նախագծի մասին մանրամասները քիչ են։ Հայտնի է, որ Երևանը «Թրամփի ճանապարհը» վարձակալության կհանձնի հայ-ամերիկյան մի ընկերության։ Սկզբում ենթադրվում էր, որ գործարքը կլինի 99 տարով՝ թույլ տալով ներդրողներին լիովին հետ ստանալ իրենց ներդրումները։ Սակայն Փաշինյանը հետագայում ենթադրեց, որ ենթակառուցվածքների վարձակալությունը կտևի ընդամենը 49 տարի։

Անվտանգության հարցը նույնպես լուծված չէ։ Մի կողմից, դա կարող են իրականացնել ամերիկյան կամ հայ-ամերիկյան մասնավոր անվտանգության ընկերությունները։ Մյուս կողմից, Իրանի կառավարությունը, ընդհանուր առմամբ աջակցելով Հարավային Կովկասի խաղաղ զարգացմանը, կտրականապես դեմ է արտահայտվել ամերիկյան զինված ուժերի ներկայությանը իր սահմանների մոտ։

Այնուամենայնիվ, կա նախագծի իրականացման մոտավոր ժամանակացույցի համաձայնություն։ Բաքուն խոստանում է ավարտել ճանապարհի իր հատվածը մինչև 2026 թվականը, մինչդեռ Երևանը կավարտի նախագծումը 2026 թվականի առաջին կեսին և կսկսի հողային աշխատանքները երկրորդ կեսին, այսինքն խորհրդարանական ընտրություններից հետո։

Հատկանշական է այն, որ Հայաստանում իշխանության համար պայքարող բոլոր ուժերից միայն Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունն է վճռականորեն տրամադրված ցանկացած գնով ավարտել նախագիծը։ Ընդդիմությունը «Թրամփի ճանապարհը» համարում է վերափաթեթավորված «Զանգեզուրի միջանցք», որը սպառնալիք է Հայաստանի ազգային անվտանգությանը։ Նախաձեռնության հակառակորդները վախենում են, որ Բաքուն կստանա ուղիղ մուտք դեպի իր էքսկլավ և հնարավոր է կիսի Հայաստանի Սյունիքի մարզը կտրելով այն Իրանից։

Փաշինյանը կոչ է անում իր համաքաղաքացիներին չհավատալ նման սարսափելի պատմություններին։ Նա համոզում է հայերին, որ «Թրամփի ճանապարհը» կդառնա իր «Խաղաղության խաչմերուկ» խաղաղարար նախաձեռնության հիմնական տարրը, որը Հայաստանը կվերածի համաշխարհային առևտրային կենտրոնի ապահովելով ԵՄ-ի և Չինաստանի, Ռուսաստանի և Մերձավոր Արևելքի միջև ամենակարճ ճանապարհները։
Մինչ այժմ ԱՄՆ-ը TRIPP-ում ներդրել է 145 միլիոն դոլար։ Փաշինյանը նաև մտադիր է ֆինանսավորում ներգրավել Եվրամիությունից, որի հետ Հայաստանը ստորագրել է ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր։ Բրյուսելը դեմ չէ, բայց Երևանի հետ մերձեցումը կապում է Մոսկվայից նրա հեռանալու հետ։ Իր հերթին, Ռուսաստանը աջակցել է «Թրամփի ճանապարհի» վերաբերյալ Հայաստան-ԱՄՆ համաձայնագրին։ Ինչպես նշել է փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը, եթե հայերը կարծում են, որ համապատասխան հռչակագրի ստորագրումը իրենց ավելի մեծ անվտանգության երաշխիքներ է տալիս, ապա դա լավ բան է, քանի որ Մոսկվան աջակցում է տարածաշրջանում խաղաղության գործընթացներին։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am