Հայաստանը կորցնում է ինքնիշխանությունը. Զանգեզուրի միջանցքը փոխում է ուժերի հավասարակշռությունը Կովկասում

Հայաստանն արագորեն նեղացնում է իր մանևրների և գործողությունների տարածքը: Ադրբեջանի, Թուրքիայի և իր արևմտյան գործընկերների ճնշման տակ երկիրը զիջումների է գնում, որոնք կասկածի տակ են դնում նրա ինքնիշխանությունն ու անվտանգությունը: Նոր աշխարհաքաղաքական իրականության հիմնական տարրը այսպես կոչված Զանգեզուրի միջանցքն է: Քաղաքագետ և գլխավոր խմբագիր Տիգրան Քոչարյանը Pravda.Ru-ին տված հարցազրույցում իր գնահատականն է տվել իրավիճակին, գրում է Sm.news–ը:

Ի՞նչ է Զանգեզուրի միջանցքը: Դա նեղ նեղուց է Հայաստանի հարավում, որը կապում է Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի և, ավելի ուշ, Թուրքիայի հետ: Երևանի, Բաքվի և Վաշինգտոնի միջև կնքված համաձայնագրերի համաձայն, դրա միջով կառուցվելու է տրանսպորտային երթուղի՝ ամերիկյան մասնավոր ռազմական ընկերության մասնակցությամբ: Ինչպես նշել է Տիգրան Քոչարյանը, դա «արդյունավետորեն մեկուսացնում է Իրանը, սահմանափակում է Ռուսաստանին, և Հայաստանը վերածում Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Միացյալ Նահանգների վասալ պետության»: Միջանցքի նկատմամբ վերահսկողությունը նշանակում է ոչ միայն ապրանքների, այլ նաև ռազմական բեռների անարգել տեղաշարժ ամբողջ թուրքական գոտու երկայնքով՝ Ստամբուլից մինչև Չինաստան: Հայաստանի համար դա նշանակում է Իրանի հետ ռազմավարական սահմանի կորուստ և Անկարայից ու Բաքվից կախվածության մեծացում։

Ռուսաստանը, ով նախկինում համարվում էր Հայաստանի անվտանգության երաշխավոր, զիջում է դիրքերը: Ռուս սահմանապահներն արդեն իսկ դուրս են բերվում հայ-իրանական սահմանից, իսկ Շիրակի բազայի ապագան մնում է բաց։ «Ռուսաստանին կխնդրեն հեռանալ», - նշել է Քոչարյանը։

Ժողովրդագրական սպառնալիքը հատկապես մտահոգիչ է: Ալիևը պնդում է Հայաստան 300,000 ադրբեջանցի փախստականների վերադարձի վրա։ «Նախ, դա կլինի ժողովրդագրական ռումբ: Երկրորդ՝ քաղաքական ռումբ, քանի որ այս մարդիկ արդեն կկարողանան մասնակցել ընտրություններին», - զգուշացրել է փորձագետը: 

Քոչարյանի խոսքով, Ալիևը գործում է խոհեմորեն, նա ձգտում է ամրապնդել Փաշինյանի զիջումները, նախքան Հայաստանում նոր ղեկավարության հաստատումը։ «Այլևս երբեք չի լինի այնպիսի քաղաքական գործիչ, ով Ադրբեջանի համար այնքան հարմար լինի, որքան Փաշինյանը։ Ահա թե ինչու են Ալիևը, Էրդողանը և նրանց արևմտյան դաշնակիցները գործում հնարավորինս արագ», - ասել է նա։

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանը մերժում է պատմական խորհրդանիշները. Արարատ լեռը աստիճանաբար անհետանում է պետական ​​խորհրդանիշներից, իսկ Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը հայտարարվում է «ոչ առաջնահերթ խնդիր»։ Դա, ըստ Քոչարյանի, հայկական սփյուռքից հեռանալու ռազմավարության մի մասն է, որը մեծ նյարդայնացնող գործոն է Թուրքիայի համար։

Ի՞նչ է լինելու հաջորդիվ: Ռուսաստանը, ներգրավված լինելով Ուկրաինայի հակամարտության մեջ, ներկայումս չի կարողանում վերականգնել ազդեցությունը տարածաշրջանում։ Սակայն, ինչպես նշել է Քոչարյանը, «կայսրության համար 5-10 տարին երկար ժամանակ չէ», բայց, հավանաբար, Հայաստանը ավելի քիչ ժամանակ ունի։ «Հարցն այն է, թե արդյո՞ք Հայաստանը բավարար ժամանակ կունենա ուշքի գալու համար։ Անձամբ ես կարծում եմ, որ մենք նման ամրության պաշար չունենք», - եզրափակել է նա։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց՝ Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am