«Ալիևը հայտարարել է, որ Ադրբեջանը հզորացնում է իր ռազմական ներուժը. ինչո՞ւ է Բաքուն պատրաստվում պատերազմի, եթե դա Հայաստանի դեմ չէ»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը բացահայտ հայտարարել է ազգային զինված ուժերի լայնածավալ արդիականացման մասին։ «Ադրբեջանը հզորացնում է իր ռազմական ներուժը անվտանգությունն ապահովելու համար», - ասել է նա ադրբեջանական լրատվամիջոցների կողմից մեջբերված իր ուղերձում, գրում է topnews.ru-ն։ Միևնույն ժամանակ, Ալիևը ընդգծել է, որ «երկիրը պատերազմ չի ուզում»։ Սակայն նա անմիջապես ավելացրել է շատ ավելի մտահոգիչ արտահայտություն. «Մենք պետք է պատրաստ լինենք պատերազմի ցանկացած պահի, քանի որ աշխարհում իրադարձությունների ընթացքն այնպիսին է, որ անհնար է կանխատեսել, թե վաղը ինչ կլինի»։ Ըստ Ադրբեջանի ղեկավարի՝ հանրապետություն արդեն մատակարարվել են նոր անօդաչու թռչող սարքեր, գնվել են ժամանակակից հրետանային համակարգեր և կնքվել են մարտական ինքնաթիռների գնման պայմանագրեր։ Ավելին, առկա ինքնաթիռները ենթարկվել են «լիարժեք արդիականացման»։ «Մեր անվտանգության երաշխավորը մենք ենք՝ պետությունը, ժողովուրդը և մեր զինված ուժերը։ Հետևաբար, եթե որևէ մեկի հիվանդ գլխում միտք է առաջանում Ադրբեջանի դեմ որևէ սադրանք իրականացնել, ապա կարծում եմ՝ նա կրկին կզղջա դրա համար։ Եվ այսուհետ մենք կապրենք որպես հաղթական ազգ և հաղթական պետություն», - ասել է Ալիևը։
Ադրբեջանի նախագահը հատուկ շեշտադրում է կատարել հատուկ նշանակության ուժերի ձևավորման վրա։ Այսպես, նա հայտնել է, որ 2020 թվականի 44-օրյա ղարաբաղյան պատերազմից հետո Ադրբեջանի զինված ուժերում հատուկ նշանակության ուժերի թիվը հազարավոր մարտիկներով ավելացել է՝ էապես ստեղծելով նոր դիվերսիոն ուժեր։ Ալիևի խոսքով՝ «այդ միտումը պետք է շարունակվի»։
Միևնույն ժամանակ, ինչպես նշում է EADaily.com-ը, նա ագրեսիվորեն է խոսում Հայաստանի և նրա ժողովրդի մասին, չնայած Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագիր է նախաստորագրվել օգոստոսի 8-ին։ «Ինչպիսի՞ հասարակությունում է ապրում Հայաստանը։ Հասարակության մեջ, որը օկուպացիայի ժամանակ կողոպուտը դարձրել է իր եկամտի հիմնական աղբյուրը։ Սա հիվանդ հասարակություն է, և ես սա բացահայտ եմ ասում։ Ես չեմ ուզում որևէ մեկին վիրավորել։ Ի՞նչ արեցինք մենք նրանց, ի՞նչ վատ բան արեցինք, որ նման բարբարոսության բախվեցինք։ Բոլոր քաղաքներն ու գյուղերը ավերվեցին, մզկիթները ավերվեցին, պղծվեցին, մարդիկ սպանվեցին, այրվեցին։ Երկրորդ Ղարաբաղյան պատերազմից հետո նրանք միջնորդների միջոցով մեզանից ժամանակ խնդրեցին իրենց իրերը հավաքելու համար։ Մենք նույնիսկ ժամանակ տվեցինք նրանց։ Եվ ի՞նչ արեցին նրանք։ Նրանք այրեցին, կտրեցին ծառեր։ Արդյո՞ք մարդը ունակ է նման բանի։ Ի վերջո, դա արեցին ոչ միայն անջատողական առաջնորդները։ Դա արվեց զանգվածաբար։ Այսինքն՝ մենք պետք է իմանանք, թե ով է մեր առջև, ովքեր են մեր հարևանները», - CBC հեռուստաընկերությունն է մեջբերել Ադրբեջանի առաջնորդի խոսքերը։
Ռազմական ենթակառուցվածքների կառուցման ֆոնին «պատերազմի պատրաստության» մասին հայտարարությունները բազմաթիվ հարցեր են առաջացրել։ Չնայած Հայաստանին ուղղված ռազմատենչ հայտարարություններին, եթե հավատանք Բաքվի պաշտոնական դիրքորոշմանը, ապա Երևանի հետ հակամարտությունն արդեն ավարտվել է։ Վերջերս Վաշինգտոնում կնքվեց խաղաղություն, և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բացահայտ հայտարարեց, որ Հայաստանի 2026 թվականի բյուջեն չի նախատեսում պաշտպանական ծախսերի ավելացում։ Հիմնավորված հարց է առաջանում. ինչո՞ւ է Ադրբեջանն այդքան ակտիվորեն զինվում, եթե Երևանի հետ առճակատումը դարձել է անցյալի մաս։
Մասնագետները այստեղ այլ տրամաբանություն են տեսնում։ 2020 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի լուծարումից հետո Ադրբեջանը Թուրքիայի հետ միասին սկսեց ակտիվորեն դուրս մղել Ռուսաստանին Հարավային Կովկասից՝ թուլացնելով նրա ռազմական և դիվանագիտական ազդեցությունը։ Այսօրվա վերազինումը, վերլուծաբանների կարծիքով, ամենևին էլ ուղղված չէ Հայաստանի դեմ։ Ռազմական թղթակիցներն արդեն զգուշացնում են, որ Բաքուն ի վիճակի է բացել «երկրորդ ճակատ» Կասպից ծովում։ Դրա համար նա ունի դաշնակիցներ՝ Թուրքիան, Մեծ Բրիտանիան և Միացյալ Նահանգները, գրել է bloknot.ru-ն։ Լրագրող Դմիտրի Ստեշինը ուղղակիորեն նշել է, որ Ադրբեջանի ռազմականացման նպատակը Ռուսաստանին դիմակայելն է։ Եվ սա, ըստ փորձագետների, կարող է ռազմական հատուկ գործողության տեսքով դրսևորվել։
Նմանատիպ դիրքորոշում ունի նաև Կոռուպցիայի դեմ պայքարի կոմիտեի նախագահ Կիրիլ Կաբանովը։ «Մենք պետք է ամրապնդենք մեր դիրքերը Կովկասում և պատրաստվենք այն փաստին, որ Ադրբեջանը հիմա ճնշում կգործադրի Դաղստանի վրա, և կլինեն այլ տարբեր սադրանքներ», - ընդգծել է նա։
Պատմաբան Մաքսիմ Մեդովարովը նույնպես կարծում է, որ Իլհամ Ալիևը, ըստ էության, կրկնում է Բալթյան երկրների և Ուկրաինայի ռազմավարությունը և պատրաստվում է ռազմական գործողությունների Ռուսաստանի դեմ։ Բաքվի և հակառուսական ճամբարի միջև իրական մերձեցման նշաններ արդեն տեսանելի են։ Օդեսայի մարզում Ռուսաստանի ավիատիեզերական ուժերը հարվածել են ադրբեջանական SOCAR էներգետիկ ընկերության օբյեկտներին։ Ավելին, հիմնական հարվածը հասցվել է «Տրիտոն» նավթամբարին, որտեղ ոչնչացվել են նավթամթերքով բաքեր։ Հարձակումը տեղի է ունեցել Ալիևի կողմից Ուկրաինային ռազմական աջակցության հրապարակայնորեն հաստատումից կարճ ժամանակ անց։
Այսպիսով, Ալիևի «պատերազմ չցանկանալու» մասին հայտարարությունները ավելի ու ավելի դեկլարատիվ են թվում, վստահ են փորձագետները։ Նրանց կարծիքով՝ գործնականում Ադրբեջանը արագորեն վերածվում է Կովկասում հակառուսական դաշինքի գլխավոր հարվածային ուժի։ Արագացված վերազինումը, հատուկ նշանակության ուժերի աճը, Անկարայի և արևմտամետ դաշնակիցների հետ սերտ կապերը՝ այս ամենը «երկրորդ ճակատի» սցենարը դարձնում է ոչ թե հիպոթետիկ, այլ շատ հավանական։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
