Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … գեներալական Վոլգա

Ի սկզբանե ԽՍՀՄ–ում ԳԱԶ-24-ը մտահղացվել էր որպես ավտոմեքենա բացառապես բարձր պաշտոններ զբաղեցնող մարդկանց համար։ Դրանց թողարկումից հետո առաջին տարիներին ճանապարհներին նման մեքենաներ քիչ էին, և, հետևաբար, իրենց բնորոշ ուրվագծով և չափսերով հեշտ էր որոշել սեփականատիրոջ կարգավիճակը: Դրանք կարող էին լինել շրջանային կոմիտեների քարտուղարներ, խոշոր ձեռնարկությունների տնօրեններ կամ նույնիսկ իրենց կարիերան ավարտած տիեզերագնացներ։ Այնուամենայնիվ, ոչ ոք չէր կարող պատկերացնել, որ ԳԱԶ-24–ի  զանգվածային արտադրությունը կհանգեցնի նրան, որ այդ Վոլգան կհայտնվի շուկայի առևտրականների, ատամնաբույժների, տաքսու վարորդների և նոմենկլատուրայից հեռու այլ քաղաքացիների ձեռքերում։ Իրերի այդ վիճակը հարիր չէր, և որոշում կայացվեց ստեղծել գործադիր կարգի նոր մեքենա՝ նախատեսված կուսակցական կառույցների ղեկավարության և իշխանության բարձրագույն օղակների համար։ Գորկու ավտոմոբիլային գործարանը պատվեր ստացավ։ Դիզայներներն ու ինժեներները լրջորեն մտածում էին ԳԱԶ-24-ի արդիականացման մասին, բայց դժգոհություն առաջացավ կուսակցական շրջանակներում. շրջանային կոմիտեի քարտուղարները վրդովված էին, որ իրենք ստիպված կլինեն օգտագործել նույն արտաքին տեսքով մեքենաները, ինչ սովորական պաշտոնյաները:

Արդյունքում, նորացված Վոլգայի նախագիծը հետաձգվեց, քանի որ անհրաժեշտ էր մեքենա, որը կարժենա ավելի քիչ, քան Չայկան, բայց կունենար հարմարավետության ավելի բարձր մակարդակ և արտահայտիչ դիզայն, որը կընդգծեր նրա տիրոջ հատուկ կարգավիճակը: Նախատիպ ընտրելիս հարց առաջացավ՝ ինչի՞ վրա կենտրոնանալ։ Ոչ ոք չհամարձակվեց բացահայտ կրկնօրինակել գերմանական Mercedes-ը, քանի որ նման քայլը չափազանց ակնհայտ կթվար։ Պետք էր նոր մեքենայի դիմային հատվածը հնարավորինս խիստ և տպավորիչ դարձնել։ Արդյունքում ստեղծված ԳԱԶ-3102-ը, գեներալական Վոլգան, որը մինչ օրս էլ ընկալվում է որպես այդ դարաշրջանի ամենալուրջ և «զայրացած» մեքենաներից մեկը։ Դրա թափքը հիմնված էր ԳԱԶ-24 վրա, սակայն այն փոքր-ինչ արդիականացվել էր, երկարացվել 225 մմ-ով։ Այդ տարիների չափանիշներով մեքենայի սրահը բավականին շքեղ տեսք ուներ, հատկապես նախորդ մոդելի համեմատությամբ։ Պաշտոնյաների համար գլխավորն արտաքին ժամանակակից դիզայնն էր և շարքային քաղաքացիների միջև այդ մեքենայի զանգվածային առկայության բացակայությունը։ Այնուամենայնիվ, ինժեներները փորձել էին ստեղծել բարձրագույն ղեկավարությանը վայել մեքենա։ Սրահը դարձել էր ընդարձակ և հարմարավետ, թեև, իհարկե, այն չէր հասնում «Չայկայի» մակարդակին։ Արտաքին տեսքը լրացվում էր գերմանական ավտոմոբիլային ոճը հիշեցնող արտահայտիչ ռադիատորի վանդակաճաղով, քառակուսի լուսարձակներով, հակամառախուղային լույսերով և էլեգանտ բամպերով՝ դեկորատիվ եզրագծերով: Բարձրաստիճան զինվորականների և կուսակցական պաշտոնյաների համար նույնիսկ ռադիոհեռախոսային կապով տուփ կար, բայց այդ տարրը հասանելի էր միայն քչերին, սովորական ծառայողական մեքենաները նման արտոնություններ չունեին։

Նոր մոդելի առանցքային փոփոխություններից մեկը բոլորովին այլ շարժիչն էր՝ 100 ձիաուժ հզորությամբ, որն ուներ արտանետման բնորոշ ձայն և բարելավված հովացման համակարգ: Այնուամենայնիվ, գործնականում չնայած տեխնոլոգիական առաջընթացի մասին բարձրաձայն պնդումներին, շատ սեփականատերեր նշել են դրա թերությունները: Անգամ բարձրաստիճան պաշտոնյաներն ու գեներալները, ովքեր հնարավորություն են ունեցել գնել սեփական մեքենան, նախընտրել են այլ տարբերակներ փնտրել։
 
Կ. Խաչիկյան