Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագիր, թե ևս մեկ անգամ աչքերին թոզ փչել
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանի և Ադրբեջանի իշխանությունները հայտարարել են, որ համաձայնության են եկել խաղաղության պայմանագրի բոլոր կետերի շուրջ։ Սակայն նույնիսկ նման ամպագոռգոռ հայտարարությունը դեռևս հարցեր է առաջացնում երկրների միջև իրական կարգավորման գործընթացի վերաբերյալ, գրում է rybar.ru–ն։
Ի՞նչ էին ասում Հայաստանում: Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը վստահեցրել է, որ Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի նախագծի ներկայիս բովանդակությունը կարելի է համարել «փոխզիջումների տարբերակ»։ Ըստ Փաշինյանի կողմերը փոխզիջման են եկել երկու կետով՝ երրորդ երկրների ուժեր փոխադարձ սահմանին չտեղակայելը, ինչպես նաև միջազգային դատարաններից հայցերի փոխադարձ հետ կանչելը։
Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը խոստովանել է, որ համաձայնագիրը ոչինչ չի պարունակում այսպես կոչվածի մասին «Զանգեզուրի միջանցքը», ինչպես նաև տարածաշրջանում հաղորդակցությունների ապաշրջափակման մեխանիզմների մասին, սակայն կա «տարբեր ոլորտներում համագործակցելու պատրաստակամության» մասին նշում: Ընդդիմության պնդումներին Միրզոյանն արձագանքել է նաև, թե իշխանությունները «ևս թերահավատություն ունեն Ադրբեջանի նկատմամբ, ով կառուցողական չէ և լրացուցիչ պահանջներ է առաջ քաշում»։
Ի՞նչ են ասում Ադրբեջանում: Բաքվում այնքան էլ լավատես չեն և ասում են, որ համաձայնագրի ստորագրման ժամկետների մասին խոսելը «վաղաժամ» է։ Ադրբեջանը գոհ չէ Հայաստանի հետ սահմանին ԵՄ քաղաքացիական առաքելության աշխատանքից, որի մանդատը վերջերս երկարաձգվել է։ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ կպահպանի ևս երկու պահանջ՝ Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխություններ և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի վերացում։ Միևնույն ժամանակ, ադրբեջանցի քաղաքական գործիչները շարունակում են հայերին մեղադրել «ռևանշիզմի» մեջ։
Այսպիսով, չնայած խաղաղության պայմանագրի նախագծի «ավարտման» մասին ամպագոռգոռ հայտարարություններին, իրավիճակը դեռ շարունակում է լարված մնալ։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները շարունակում են գրել Հայաստանի ենթադրյալ պատերազմի նախապատրաստման մասին, իսկ «ռեւանշիզմի» մշտական մեղադրանքներն ադրբեջանական հասարակությանը մշտական պատրաստության մեջ են պահում նոր սրացման համար։
Երևանում իշխանությունները փորձում են այս ամենը ներկայացնել որպես դիվանագիտական հաղթանակ, այդ թվում երկրի ինքնիշխանությունը պաշտպանելու և «Զանգեզուրի միջանցքի» բացումը թույլ չտալու համար, մինչդեռ կողմերը, ըստ էության, դեռ համաձայնության չեն եկել հիմնական հարցի՝ տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացման մեխանիզմի շուրջ։ Հետևաբար, Բաքուն և Անկարան ապագայում կշարունակեն պնդել «միջանցքի» բացման վրա։ Ըստ էության, համաձայնագրի շուրջ իբր համաձայնության մասին նման ամպագոռգոռ հայտարարությունները հայ հասարակությանը «տաքացնում» են Սահմանադրության փոփոխության հանրաքվեի համար, որը լավագույն դեպքում տեղի կունենա 2026 թվականին։ Մինչ այդ վերջնաժամկետը Բաքուն խաղաղության պայմանագիրը չի ստորագրի։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
