Հայաստանի իշխանություններն իրականում կատարում են թուրք-ադրբեջանական տանդեմի ցուցումները. «Փաստ»
ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
iz.ru–ն «Ձախից ուղղում. Հայաստանը պատրաստվում է փոխել Սահմանադրությունը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը հանդես է եկել հեռուստաուղերձով և ներկայացրել է իր քաղաքական ծրագիրը։ Հիմնական գաղափարն այն է, որ առաջին տեղում պետք է լինեն պետության ու նրա բնակիչների շահերը, այլ ոչ թե աշխարհով մեկ սփռված հայ ազգը։ Պարզ ասած՝ Հայաստանը պետք է ավելի կարևոր դառնա, քան հայերը։ Այդ նպատակով, մասնավորապես, առաջարկվում է փոխել Սահմանադրությունը:
«Իրական Հայաստանի գաղափարախոսությունը հայրենիքը նույնացնում է միջազգայնորեն ճանաչված պետության՝ Հայաստանի Հանրապետության, իսկ հայրենասիրությունը՝ այդ պետության շահերի հետ»,- ընդգծել է Նիկոլ Փաշինյանը։ Ըստ նրա, այդ մոտեցումը կբերի քաղաքացիների բարեկեցության բարձրացման։ «Մարդու հիմնական կարիքների բավարարումը առաջնահերթություն է: Այնուամենայնիվ, «բարձր արժեքների» վրա հիմնված քաղաքականությունը երբեմն աչքաթող է անում ամենակարևորը՝ մարդկանց և նրանց ամենօրյա կարիքները»,- նշել է նա։ Նոր սկզբունքի հաղթանակն ապահովելու համար Փաշինյանն առաջարկում է հանրաքվե անցկացնել և փոխել Հայաստանի Սահմանադրությունը։ Նրա խոսքով, փաստաթղթի ներկայիս տարբերակը հասարակության ընկալման մեջ լիովին լեգիտիմ չէ։ «Նոր Սահմանադրության ընդունման ռազմավարական նպատակն անցումն է պետականազուրկ ազգի ռելիկտային (մնացորդային) գործելակարգից դեպի պետականակերտ ժողովրդի գործելակարգ»,- պարզաբանել է նա։
Դրանից հետո երկրի արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալ յանը որոշ մանրամասներ է ներկայացրել հնարավոր բարեփոխման մասին։ Նրա խոսքով, երկրի կառավարման մոդելը չի փոխվի: Միաժամանակ, Սահմանադրության նոր տարբերակում ավելի մեծ ուշադրություն է դարձվելու մարդու իրավունքներին և ավելի հստակ են ուրվագծելու ուժայինների լիազորությունները։ Նոր Սահմանադրության ամբողջական տեքստը կմշակվի մինչև 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները, որից հետո կանցկացվի հանրաքվե։
Հայաստանի Սահմանադրությունը երկար ժամանակ քննադատության է ենթարկվում Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից։ Փաստն այն է, որ փաստաթղթի ներկայիս տարբերակում կա հղում երկրի Անկախության հռչակագրին, որում խոսվում է Ղարաբաղի հետ վերամիավորման ցանկության և Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման մասին։ Այդ երկու դրույթներն էլ դուր չեն գալիս Բաքվին և Անկարային:
Այս առնչությամբ Հայաստանի ընդդիմությունը հայտարարում է, որ Փաշինյանի պատմությունները քաղաքացիների բարեկեցության աճի մասին իրականում հորինված են, նա պարզապես փորձում է գոհացնել Բաքվին և Անկարային: Այսպես, երկրի նախկին ՄԻՊ Արման Թաթոյանը գրել է, որ իրական Հայաստանի հիմքերը դրվել են դեռ 1990-1991 թվականներին: «Փաշինյանն Անկարային և Բաքվին առաջարկում է գործարք. իշխանություն՝ երկիրը ադրբեջանական ենթապետության վերածելու դիմաց։ Մեր ժողովուրդը նման պայմաններում կվերածվի արհեստականորեն ստեղծված ցեղախմբի»,- ասել է նա։ Հայաստանի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր Արման Աբովյանն էլ կարծում է, որ ներկայիս իշխանություններն իրականում կատարում են հայկական պետականությունը վերացնելու թուրք-ադրբեջանական տանդեմի ցուցումները։ Նրա խոսքով, այսօրվա Հայաստանի փոխարեն պետք է հայտնվի մի տեսակ «թավշյա պրոտեկտորատ»: Աբովյանը նշել է, որ գեղեցիկ խոսքերն ու նախագծերը նպատակ ունեն թաքցնել այդ ուղղությամբ շարժումը: «Իհարկե, Փաշինյանը չի ասի, որ իր «գաղափարը» ընդամենը երկիրը կործանելու քաղաքականության շարունակությունն է»,- նշել է նա։ Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության փոխնախագահ Լևոն Զուրաբյանն էլ ընդգծել է, որ ոչ ոք հստակ չի հայտարարել, թե իրականում ինչո՞ւ է պետք փոխել Սահմանադրությունը, ինչպե՞ս դա կօգնի բարձրացնել քաղաքացիների բարեկեցությունը։ «Միակ պատճառը Ալիևի վերջնագիրն է: Բայց Փաշինյանը, միևնույնն է, չի ստանա այդ «կադաստրի թուղթը»՝ խաղաղության պայմանագիրը, որին այդքան ձգտում է»,- ասել է նա։
Իշխող կուսակցությունը հերքում է, որ գործում է արտաքին ուժերի ազդեցության տակ։ Երկրի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը հայտնել է, որ հիմնական օրենքի փոփոխությունները սկսել են քննարկվել դեռ 2020 թվականին, այսինքն՝ Ղարաբաղի վերջնական կորստից շատ առաջ։ Միաժամանակ, արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալ յանը խոստովանել է, որ նոր խմբագրությամբ Անկախության հռչակագրին կարող է անդրադարձ չլինել:
Քաղաքագետ Տիգրան Քոչարյանը կարծում է, որ Հայաստանի իշխանությունները գեղեցիկ խոսքերով փորձում են քողարկել ադրբեջանական վերջնագրի կատարումը։ «Այստեղ մեծ հարց է այն, թե ինչպես կընթանան հանրաքվեի նախապատրաստական աշխատանքները, և ինչպիսին կլինեն քվեարկության արդյունքները։ Հարցումները ցույց են տալիս, որ հիմնական օրենքը վերաշարադրելու գաղափարը ներկայում պոպուլ յար չէ։ Ես լիովին ընդունում եմ, որ Փաշինյանը Բաքվի հետ համաձայնեցված քարոզարշավ է իրականացնելու, որի շրջանակներում Ադրբեջանը ինչ-որ պահի սադրանքներ է կազմակերպելու կամ սրելու իրավիճակը սահմանին, որպեսզի վախեցնի հայ ընտրողներին, և նրանք կողմ քվեարկեն փոփոխություններին»,- ընդգծել է նա։
IMEMO RAS-ի հետխորհրդային հետազոտությունների կենտրոնի կովկասյան հատվածի գլխավոր գիտաշխատող Ալեքսանդր Կռիլովն էլ կարծում է, որ հարցը միայն Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից ճնշումները չեն: «Կա նաև ներքաղաքական հարթություն: Փաստն այն է, որ Հայաստանում մոտենում են խորհրդարանական ընտրությունները։ Ներկայիս իշխանությունները հավանաբար ցանկանում են իրենց ընտրողներին «վաճառել» Սահմանադրությունը փոխելու գաղափարը՝ որպես մեծ ձեռքբերում, որը կբերի խաղաղություն և բարգավաճում։ Դժվար է ասել, թե ինչ արձագանք կունենա այս ամենը։ Մարտի վերջին երկրի՝ մեծությամբ երկրորդ քաղաքում՝ Գյումրիում, տեղի կունենան ավագանու ընտրություններ։ Երևի թե դրանք լակմուսի թուղթ դառնան»,- ասել է նա։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
