The Jerusalem Post. Ադրբեջանը, կարծես, ագրեսիա է ծրագրում Հայաստանի դեմ, ինչը չի բխում Իսրայելի շահերից
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ադրբեջանը, ըստ ամենայնի, ագրեսիա է ծրագրում Հայաստանի դեմ, ինչը չի բխում Իսրայելի շահերից, մենք Իսրայելին կոչ ենք անում հետ պահել իր դաշնակցին սարսափելի սխալ թույլ տալուց, գրում է Jerusalem Post-ը, գրում է dialogorg.ru–ն։
Բաքվի ռեժիմը նավթ է վաճառում Իսրայելին, գնում իսրայելական զենք և տրամադրում բազա Իրանին վերահսկելու և հակազդելու համար: Դա մեծ բան չէ, քանի որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ռեժիմը ներկայումս աշխարհի ամենաբռնատիրական ռեժիմներից մեկն է, բայց սա հասկանալի ռեալպոլիտիկի դեպք է:
Ադրբեջանի համար այդ դաշինքն անգնահատելի է եղել Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար հայկական անկլավի հետ հակամարտության ժամանակ, որտեղ, իբր, իսրայելական զենք է օգտագործվել այն գործողություններում, որոնք հանգեցրել են Ադրբեջանի վճռական հաղթանակին և 2023 թվականի սեպտեմբերին 120,000 հայերի էթնիկական զտմանը: Իսկ վերջերս Ադրբեջանը ցույց տվեց, որ իր հավակնությունները տարածվում են նաև Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի վրա՝ այսպես կոչված Սյունիքի մարզում Զանգեզուրի միջանցքի վրա։ Այդ միջանցքի վերահսկումը ցամաքային կամուրջ կստեղծի դեպի Ադրբեջանի դաշնակից Թուրքիան, որն իր հերթին կամրապնդի Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հավակնությունները, որոնք, Ռուսաստանի հանդեպ նրա հարաբերությունների հետ մեկտեղ, հակասում են երկրի՝ որպես ՆԱՏՕ-ի անդամ ստանձնած պարտավորություններին:
Հարձակման պլանների վտանգը Եվրոպայում շաբաթներ շարունակ նկատել են անվտանգության և քաղաքական փորձագետները, բացի դա այս ամսվա սկզբին Ալիևի հարցազրույցում է կարևոր ազդանշան եղել: Օգտագործելով տերմինաբանություն, որը հիշեցնում է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի Ուկրաինա ներխուժելուն նախորդող տերմինաբանությանը, Ալիևը Հայաստանին մեղադրել է 30 տարի շարունակ «ֆաշիստական գաղափարախոսություն» ունենալու և «տարածաշրջանի համար սպառնալիք» լինելու մեջ։ Ալիևը պնդում է, որ «ֆաշիզմը պետք է ոչնչացվի: Այն կկործանի կամ Հայաստանի ղեկավարությունը, կամ մենք, այլ ելք չկա»:
Ադրբեջանի հարձակումը Հայաստանի վրա կլինի ագրեսիա, որին Իսրայելը չպետք է օգնի կամ աջակցի: Դա չի նշանակում, որ Իսրայելը հրաժարվում է Ադրբեջանի հետ դաշինքից, այլ ավելի շուտ դա խորհուրդ կլինի նրան խուսափել ավելորդ քայլերից, որոնք կարող են վատ հետևանքներ ունենալ: Հայաստանի դեմ նման քայլը պարզապես Ալիևի տարածքային հավակնությունների շարունակություն չի լինի, դա կխախտի Հայաստանի ինքնիշխանությունը, ձևավորվող ժողովրդավարությունը, և հիմնովին կփոխի տարածաշրջանային հավասարակշռությունն այնպես, որ ուղղակիորեն օգուտ կբերի Թուրքիային: Թուրքիան կապելով Ադրբեջանի և Կենտրոնական Ասիայի հետ այդ միջանցքը կընդլայնի Թուրքիայի ազդեցությունը ողջ տարածաշրջանում։ Հաշվի առնելով այն, որ Թուրքիան կարող է հսկայական ազդեցություն ունենալ Սիրիայի նոր ռեժիմի վրա, թուրքական այդ գոտին կտարածվի Կենտրոնական Ասիայից մինչև Հոլանի բարձունքների սահմանը։ Էրդողանի օրոք Թուրքիան ավելի ու ավելի է հանդես գալիս որպես ՆԱՏՕ-ի անվերահսկելի անդամ, ով հակաահաբեկչության և կայունության քողի տակ հետապնդում է էքսպանսիոնիստական նկրտումներ: Էրդողանի աջակցությունը Սիրիայում իսլամիստ աշխարհազորայիններին ուժեղացրել է Թուրքիայի ազդեցությունն այնտեղ, մասնավորապես հյուսիս-արևմուտքում: Այդ վստահված անձանց միջոցով Անկարան տեղահանել է քուրդ բնակչությանը, խարխլել քրդական ինքնավարությունը և ուժեղացրել ծայրահեղական խմբավորումները միաժամանակ խուսափելով ուղղակի ռազմական առճակատումից:
Էրդողանի նեոօսմանյան տեսլականը չի սահմանափակվում միայն Սիրիայով: 2020 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմի ժամանակ Թուրքիան ուղարկեց սիրիացի վարձկաններին կռվելու ադրբեջանական ուժերի կողմից, մարտավարություն, որը ցույց է տալիս Անկարայի կողմից իսլամիստ զինյալների օգտագործումը որպես արտաքին քաղաքականության գործիք:
Եվ այս արտաքին քաղաքականությունն ակնհայտորեն թշնամական է Իսրայելի նկատմամբ հաշվի առնելով նաև Էրդողանի ակտիվ աջակցությունը ՀԱՄԱՍ-ին և նրա երկիմաստ սպառնալիքներն Իսրայելին:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
