«Դավաճանական չեզոքություն». Հայաստանի իշխանությունները ՄԱԳԱՏԷ-ում չեն աջակցել Իրանին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի համար կարևոր են լինելու ուկրաինական և իրանական ուղղությունները, և ակնհայտ է, որ դրանք կարևոր են լինելու նաև Երևանի համար, «Վրաստանում, ԱՄՆ-ում և Ուկրաինայում ընտրությունների ազդեցությունը Հայաստանի անվտանգության վրա» թեմայով քննարկման ժամանակ ասել է քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը, գրում է eadaily.com-ը: «Վատագույն սցենարը կարող է լինել այն, որ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորում տեղի չունենա, մյուս կողմից կսկսեն ուժեղ ճնշում գործադրել Իրանի, ու նաև մեր վրա։ Ենթադրենք, կասեն, որ պետք է կրճատել Իրանի հետ առևտուրը, բայց դա կարող է կործանարար լինել մեր տնտեսության համար, դա ամենավատ սցենարն է։ Մի փոքր ավելի լավ սցենար կլինի այն, որ Թրամփը սկսի ընդհանուր լեզու գտնել Իրանի և Իսրայելի միջև, ինչը քիչ հավանական է: Բայց այդ սցենարը ևս պետք է դիտարկել հաշվի առնելով խաղաղություն հաստատելու նրա խոստումները: Ի դեպ, նա այդ հարցում մրցակցում է Օբամայի հետ, քանի որ Օբամայի նման ուզում է Նոբելյան մրցանակ ստանալ»,- նկատել է քաղաքագետը։
Փորձագետի կարծիքով կան բազմաթիվ սցենարներ հաշվի առնելով նաև այն, որ Թրամփի նման գործիչն ինքնին անկանխատեսելի է. «Կարծում եմ, որ երբ նա սկսի ավելի ակտիվ խոսել իր արտաքին քաղաքական հայացքների մասին, մենք որոշակի պատկերացումներ կկազմենք այն մասին, թե ինչ կլինի աշխարհում և Հարավային Կովկասում»։ Դժվար է չհամաձայնվել հարգված քաղաքագետի հետ Երևանի և Թեհրանի հարաբերությունների կարևորության առումով, սակայն, դատելով ՄԱԳԱՏԷ-ում քվեարկությունից, Փաշինյանի ենթակաները և անձամբ նա ինքը՝ սեփական քթից այն կողմ ոչինչ չեն տեսնում։
Եվ ի հաստատումն ասվածի գրառում «Ընկեր գեներալ» հեռագրային ալիքից.
«ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՉԻ ԱՋԱԿՑԵԼ ԻՐԱՆԻՆ ԻՐ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՃԱԿԱՏԱԳՐԿԱՆ ՀԱՐՑՈՒՄ
ՄԱԳԱՏԷ-ի Կառավարիչների խորհրդում հակաիրանական բանաձևին քվեարկության ժամանակ Հայաստանի ձայնը եղել է 12 ձեռնպահների թվում։ Իրանին աջակցել է ընդամենը երեք երկիր՝ Ռուսաստանը, Չինաստանը, Բուրկինա Ֆասոն։ 19-ը երկիր՝ սկսած ԱՄՆ-ից, Բրիտանիայից, Ֆրանսիայից, Գերմանիայից և վերջացրած Վրաստանով հավանություն է տվել բանաձևին։
Հարցի էությունը կայանում է նրանում, որ Արևմուտքը մշտապես փորձում է դադարեցնել իրանական միջուկային ծրագիրը: Ինչն, իր հերթին, պարսիկների համար առավել հրատապ է դարձել 2018 թվականի նոյեմբերին միջուկային համաձայնագրից ԱՄՆ-ի դուրս գալուց հետո, չնայած այն հանգամանքին, որ մնացած մասնակից պետություններից և ոչ մեկը չի կատարել Իրանի նկատմամբ իր պարտավորությունները: Եվ, իհարկե, Մերձավոր Արևելքում ռազմական սրացումը ևս չի խրախուսում Իրանին հրաժարվել միջուկային ծրագրից։
Իսկ ՄԱԳԱՏԷ-ի Կառավարիչների խորհրդի որոշումը կատեգորիկ երանգներով է արտահայտված. «Միջազգային հանրությունը պետք է հավատարիմ մնա Իրանի միջուկային զենք ձեռք բերելը կանխելու իր հանձնառության մեջ, և մենք պատրաստ ենք օգտագործել դիվանագիտական բոլոր լծակներն այդ նպատակին հասնելու համար: Մենք կոչ ենք անում Իրանին դադարեցնել և հետաձգել իր միջուկային ծրագիրը և հրաժարվել միջուկային զենք ստեղծելու սպառնալիքից»:
Ի պատասխան Իրանի ատոմային էներգիայի կազմակերպության ղեկավար Մոհամմադ Էսլամին հրամայել է նոր ցենտրիֆուգներ գործարկել միջուկային վառելիքի հարստացման համար։
ՄԱԳԱՏԷ-ի քվեարկության ճակատագիրը կանխորոշված էր, և այս դեպքում կարևոր էր ոչ թե ընդհանուր արդյունքը, այլ յուրաքանչյուր մասնակցի «ներդրումը» այդ հարցում:
Հայաստանը, ձեռք չմեկնելով Իրանին, ուղղակի հստակ ցույց տվեց, թե ինչ դաշնակից ու հարևան է ինքը։ Նա, իհարկե, չի խառնվել Թեհրանի դիվանագիտական դատափետմանը, բայց չի էլ միջամտել։ Մոտավորապես նույն բանն է անում Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի հետ կապված։
Բայց ի՞նչ կլիներ, եթե Երևանն իրեն այլ կերպ պահեր այսօր ՄԱԳԱՏԷ-ում և 2022 թվականի աշնանը Պրահայում։ Նա կարող էր հույս դնել երկու միջուկային հովանոցների վրա՝ ռուսական և իրանական։ Բայց իրականում Հայաստանի ունեցածը միայն ֆրանսիացի սենատորների, եվրոպացի խորհրդարանականների և ամերիկացի կոնգրեսականների բլաբլաբլան է»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
