«Փորձարկում Թրամփով». Երևանը խաղադրույք է կատարել «հոգիների սպանողների» վրա և սխալ է հաշվարկել հետևանքները
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Փորձագետները համակարծիք են, որ Դոնալդ Թրամփի վերադարձը Սպիտակ տուն լավ բան չի հուշում Հայաստանի համար, գրում է Eadaily.com-ը։ ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում նրա հաղթանակը խորը թմբիրի մեջ է գցել Հայաստանի, այսպես կոչված, արևմտամետ թևին, որն իրականում ոչ թե արևմտամետ, այլ ավելի շուտ սորոս-գլոբալիստական թև է։ Ամերիկացի դեմոկրատների գաղափարախոսությունը, որը հիմնված է ներքին քաղաքականության մեջ ազգային-պահպանողական բաղադրիչների չեզոքացման վրա, որդեգրվել է Հայաստանի իշխանությունների կողմից։ Օրինակ է ազգային առաջնահերթություններից հրաժարվելու «թավշյա» գործելակերպը` հօգուտ «իրական Հայաստան» տխրահռչակ հայեցակարգի: Դա ամերիկյանի գաղափարախոսության (Դեմոկրատական կուսակցություն) պետական գաղափարախոսության կառուցման միանգամայն աննորմալ, գլոբալիստական մոդելների ուղղակի արտացոլումն է Հայաստանում։ Ի դեպ, ամերիկացիներն իրենք են ԱՄՆ Դեմոկրատական կուսակցության քաղաքականությունը անվանում հոգեսպան, այսինքն «մարդկային հոգիներին սպանող»։
Վերոնշյալի համատեքստում կարևոր է ընդգծել, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ամերիկյան ուրվագիծը Նիկոլ Փաշինյանի թեթև ձեռքով կենտրոնացած էր ԱՄՆ Դեմոկրատական կուսակցության միակողմանի աջակցության վրա՝ հանրապետականների նկատմամբ տոտալ արհամարհանքով, որը երբեմն անգամ հատում էր դիվանագիտական պարիտետի բոլոր սահմանները։ Ինչպես ցույց տվեցին իրադարձությունների հետագա զարգացումները, նման խաղադրույքը «թավշյա» հաշվարկների և հույսերի լիակատար ձախողում էր, ինչն իր հերթին ցույց է տալիս Հայաստանի ներկայիս իշխանության անհետևողականությունը (եթե ոչ ավելի կոշտ) ամերիկյան դիվանագիտական ուղու վրա։
Սակայն չմոռանանք, որ հենց Թրամփի օրոք Հայաստանում կործանարար գործընթացներ սկսվեցին նրա թիմի անդամների, մասնավորապես Ջոն Բոլթոնի կողմից, իսկ թուրք-ադրբեջանական տանդեմի ագրեսիան Լեռնային Ղարաբաղի դեմ եղավ 2020 թվականին, իսկ Բայդենը Սպիտակ տանն էր 2021 թվականի հունվարից: Այնպես որ, նոր իրողություններից առանձնակի պատրանքներ ունենալ պետք չէ, բայց պետք է փորձել ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների ջերմացման միտումը օգտագործել ի նպաստ Հայաստանի շահերի։
Իսկ ի հաստատումն ասվածի` գրառում «Հայաստանի քրոնիկներ» հեռագրային ալիքից.
«Ի՞նչ պետք է ակնկալի Հայաստանը Թրամփի ԱՄՆ նախագահ ընտրվելուց
ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում Դոնալդ Թրամփի ընտրությունը Հարավային Կովկասում նոր իրավիճակ և ուժերի հավասարակշռություն է ստեղծում։ Դա առաջին հերթին պայմանավորված է այդ հանրապետական քաղաքական գործչի կովկասյան խնդիրների և Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների նկատմամբ փոքր-ինչ այլ մոտեցմամբ։ Հարավային Կովկասում տիրող իրավիճակը և Հայաստանի դիրքորոշումը մոտ ապագայում մեծապես կախված կլինեն ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների ապագա վիճակից։
Միջազգային քաղաքագետ Բենիամին Պողոսյանի կարծիքով պետք է հասկանալ, որ ԱՄՆ նոր վարչակազմի հետ աշխատելիս Հայաստանի իշխանությունների համար արդեն բավարար չի լինի արտասանել «ժողովրդավարություն», «մարդու իրավունքներ» և այլ բառերը, Թրամփի հետաքրքրությունը Հարավային Կովկասի նկատմամբ նույնքան թույլ կլինի, որքան նրա առաջին ժամկետում։ Ըստ Պողոսյանի գլխավոր գործոնը, որը կարող է ազդել հարավկովկասյան տարածաշրջանում իրավիճակի վրա Թրամփի երկրորդ ժամկետով ընտրվելուց հետո ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի հարաբերություններն են: «Եթե Ռուսաստանի Դաշնությունը և Միացյալ Նահանգները փոխըմբռնում ձեռք բերեն Ուկրաինայի և ընդհանուր առմամբ եվրոպական անվտանգության ճարտարապետության վերաբերյալ, ապա դա Ռուսաստանին հնարավորություն կտա էապես ամրապնդել իր դիրքերը։ Ռուսաստանը լրացուցիչ ռեսուրսներ կազատի Հարավային Կովկասում և հետխորհրդային տարածքում օգտագործելու համար։ Եթե Ռուսաստանի Դաշնությունն ու ԱՄՆ-ը չհասնեն փոխըմբռնման, կամ նույնիսկ ԱՄՆ-ն ավելացնի օգնությունն Ուկրաինային, ապա Հարավային Կովկասը կշարունակի դիտարկվել որպես տարածաշրջան, որի միջոցով կարող են խնդիրներ ստեղծել Ռուսաստանի համար»,- կարծում է փորձագետը։
Ամերիկյան հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար Սուրեն Սարգսյանի կարծիքով ԱՄՆ-ի հետ հարաբերություններում երկրի համար առաջնահերթություն պետք է լինի տնտեսական համագործակցությունը։ Ավելին, Հայաստանը կարող էր ստանալ տնտեսական արտոնություններ, սակայն վերջին 6-8 տարիների ընթացքում Հայաստանի իշխանությունները ոչինչ չեն արել այդ ուղղությամբ։ Ընտրված նախագահը բիզնեսմենի պես է մտածում և կարող է հետաքրքրվել Հայաստանով միայն այն դեպքում, եթե ապրանքաշրջանառությունն ավելանա, և Հայաստանը դադարի լինել Միացյալ Նահանգների միայն 166-167-րդ կարևորագույն առևտրային գործընկերը։
Նրա խոսքով, շատ բան կախված է նաև նրանից, թե Թրամփի հետ ինչպե՞ս կաշխատեն Ամերիկայի հայ համայնքը, լոբբիստները և ՀԱԵ-ն։ Ի տարբերություն նախորդ վարչակազմի` Թրամփի շուրջ կան ազդեցիկ մարդիկ, ովքեր շատ ջերմ հարաբերություններ ունեն հայերի հետ, ինչը հնարավորություն կտա ավելի արդյունավետ աշխատել, ասել է Սարգսյանը։ Սարգսյանը նաև վստահ է, որ Թրամփը ցանկություն ունի կարգավորել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, և որ դրա հետ կապված հայտարարություններն ու քայլերը կնկատվեն մոտ ապագայում։ Մասնավորապես, եթե ԱՄՆ-ը դադարեցնի Ուկրաինային ֆինանսավորել, ապա դա կարող է արմատապես ազդել հակամարտության ընթացքի վրա, նշել է ամերիկագետը։
Բենիամին Պողոսյանը նաև չի բացառում, որ Թրամփը կվերադառնա Իրանի նկատմամբ առավելագույն ճնշման քաղաքականությանը, որը ԱՄՆ նախագահը վարում էր 2018-2022 թվականներին` փորձելով ստիպել Թեհրանին ստորագրել իրանական միջուկային ծրագրի վերաբերյալ Գործողությունների համատեղ համապարփակ ծրագիրը: Միաժամանակ, նա նշել է, որ Արևմուտքը վերջին քառասունհինգ տարիների ընթացքում է ճնշում գործադրում Իրանի վրա, սակայն դեռ ոչ մի արդյունքի չի հասել»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
