«Երկու հայկական տրամաբանողներ». վարչապետի ու խորհրդարանի խոսնակի հնարքները և երկրի մասին մտահոգությունը
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Նիկոլ Վովաևիչը (Փաշինյան) կրկին գերազանցել է ինքն իրեն, թեև, թվում է, թե էլ ուր կարելի է հասնել։ «Երևանյան երկխոսություն» միջազգային ֆորումում, չգիտես ինչու, որոշելով հյուրերին ասել, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի Եռակողմ հայտարարության մեջ Հայաստանի ինքնիշխանությունը սահմանափակող ոչինչ չկա, վարչապետը հանկարծ մի բավականին օրիգինալ փաստարկ է բերել, ասելով, որ «չի լինում, որ մի երկիր մեկ այլ երկիրի տարածքում անվտանգություն է ապահովում, չի լինում ու վերջ, քանի որ դա անտրամաբանական է», - գրում է Eadaily.com-ը:
Դա անտրամաբանական է... Պետք է ենթադրել, որ աշխարհում ոչ մի տեղ չկան ՆԱՏՕ-ի բազաներ կամ ամերիկյան զորքեր։ Որովհետև, եթե Փաշինյանն ասել է, նշանակում է ինչ-որ բան գիտի։ Կամ կան, բայց անվտանգություն ապահովելու համար չեն։ Այլ նրա համար... դե, շատ պատճառ կարող է լինել: Պարզապես այն պատճառով, որ... անելու բան չկա: Եվ այդ անելիք չլինելուց, օրինակ, եվրոպական որոշ երկրներ տրամադրել են իրենց տարածքը, որպեսզի այնտեղ լինեն ինչ որ անդրծովյան երկրի զորքեր։ Դա այնքան էլ վատ չէ: Պարզվում է, որ ոչ միայն Եվրոպայում, այլ նույնիսկ մեր քթի տակ շատ «անտրամաբանական» երևույթներ կան։ Եվ, հետևաբար, մեր Վովաևիչին լսելուց հետո պարզապես ուզում ես պարզ ձևով հարցնել. «Մեր սիրելի մեծ տրամաբան, իսկ ո՞վ է կանգնած հայ-թուրքական սահմանին, գուցե՞ Փաշինյանի տատիկը։ Իսկ հայ-իրանական սահմանին: Արդյո՞ք պատահաբար դրանք ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ զորքերը չեն։ Իսկ ինչո՞ւ են նրանք այդքան անտրամաբանական կանգնած այնտեղ։ Միգուցե՞ անելու բան չունեն կամ կորել են։ Իսկ եթե՞ սահմանների անվտանգությունն ապահովելու համար են»։ Վովաևիչ, Վովաևիչ, ծերանում ես, նախկինում նման բացահայտ կոպիտ սխալներ չէիր անում:
Իսկ Ալեն Սիմոնյանն էլ ասել է, որ այլևս չկան Լեռնային Ղարաբաղի պաշտոնյաներ, չկան նաև պատգամավորներ։ Դա տրամաբանական է, ասում է նա։ Իսկ Արցախի խորհրդարանի գոյություն չունեցող պատգամավորները նրան ասում են. «Դու մեր սիրելի եղբայրն ես, մենք ընտրվել ենք 5 տարի ժամկետով, և կանք, բայց մեզ վտարել են մեր պատմական հայրենիքից։ Եվ մեզ վտարեցին նաև այն պատճառով, որ առաջին հերթին դու և քո ավագ տրամաբանողը չօգնեցիք, չճանաչեցիք մեզ, մեր երկիրը, որով հպարտանում էին մեր բոլոր հայրենակիցները, և նույնիսկ դուք, դուք ճանաչեցիք այն որպես Ադրբեջանի մաս։ Եվ Ադրբեջանը, ձեր և ձեր ավագ տրամաբանի տված սեփականատիրոջ իրավունքներով մեզ դուրս քշեց իր հողից»։
Եվ Արցախի խորհրդարանի այն պատգամավորները, որոնք կան, հակառակ տրամաբանության, Սիմոնյանին ասում են, որ մենք կանք, մենք շարունակում ենք մեր աշխատանքը, լավ շփումներ ունենք մի շարք երկրների խորհրդարանականների հետ, որոնք, ի հեճուկս ձեր չարաբաստիկ տրամաբանության բնավ չեն ընդունում, որ մենք չկանք։
Իսկ հայտնի ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովն էլ ուշադրություն է հրավիրել այն փաստին, որ օգոստոսի 30-ին Բաքվի և Երևանի ներկայացուցիչները ստորագրել են «սահմանազատման հանձնաժողովների համատեղ գործունեության կանոնակարգը»։ Երկու կողմերը հայտարարել են, որ սկսում են վարել այսպես կոչված «ներքին պետական ընթացակարգեր»: Ի՞նչ է դա նշանակում։ Առաջին հերթին այն, որ երկու երկրների ինստիտուտները պետք է ստուգեն գործող կարգավորումների համապատասխանությունը իրենց սահմանադրական օրենսդրությանը։ Հայաստանի կառավարությունը սեպտեմբերի 5-ին հաստատել է այդ փաստաթուղթը։
«Սակայն ուշադրություն են գրավում այլ հանգամանքներ։ Ուշադրություն դարձնենք ամսաթվերին: Օգոստոսի 30-ին ստորագրվել է երկու երկրների սահմանների սահմանազատման հանձնաժողովների գործունեության կանոնակարգը։ Բայց նույն օրը Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը կրկին բարձրացրել է Հայաստանի Սահմանադրության ճշգրտման անհրաժեշտության հարցը, քանի որ, նրա գնահատմամբ, հարևան երկրի Հիմնական օրենքը դեռևս տարածքային պահանջներ է պարունակում իր պետության նկատմամբ։ Ալիևը հատկապես ընդգծել է, որ հակառակ դեպքում Կովկասը տևական խաղաղություն չի տեսնի։ Ադրբեջանի ղեկավարը թվարկել է նաև այլ բողոքներ Երևանի դեմ՝ ֆրանսիական զենքի գնում, երրորդ երկրների հետ զորավարժություններ հայկական հողում և ժամանակի բանալ ձգում»,- ընդգծել է Մարկեդոնովը նաև հիշեցնելով, որ սեպտեմբերի 4-5-ը ադրբեջանական լրատվամիջոցներում և սոցիալական ցանցերում տեղեկություններ հայտնվեցին հայկական կողմից գնդակոծությունների մասին, որը հայկական կողմը հերքել է:
«Ի՞նչ եզրակացություններ կարող ենք անել այս խիստ հակասական տեղեկատվությունից։ Սահմանի սահմանազատումն ու սահմանագծումը չի հանդիսանում հայ-ադրբեջանական հակամարտության ամբողջական կարգավորման բանալին: Բացի միջպետական սահմաններից, ոչ պակաս կարևոր են նաև ինքնության հարցերը: Եվ կկրկնեմ մեկ այլ հին թեզ: Պետք է հստակ տարբերակել այնպիսի հասկացությունները, ինչպիսիք են խաղաղության մասին փաստաթղթի ստորագրումը և բուն խաղաղության վիճակը, որը ենթադրում է, օրինակ, պատերազմի բացակայություն և երկկողմ հարաբերություններում նոր օրակարգին անցում»,- ամփոփել է փորձագետը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
