«Անիրական Հայաստան». կառուցողական լուծումներ Բաքվում և հիստերիա Երևանում
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի այցն Ադրբեջան մեծ ուշադրություն է գրավել Երևանում։ Ավանդաբար հանգիստ արձակուրդային սեզոնի գագաթնակետին Բաքվի այդ հանդիպումը, որտեղ «հայկական թեման» քննարկվել է առարկայական և համապարփակ, դարձել է ամառվա գլխավոր իրադարձություններից մեկը, գրում է eadaily.com-ը:
Աշխարհաքաղաքական առումով Ռուսաստանի ղեկավարի այցը ցույց տվեց Ռուսաստանի ցանկությունն ամրապնդել իր դիրքերը տարածաշրջանում և պահպանել միջնորդի դերը հայ-ադրբեջանական հակամարտությունում։ Ռուսաստանն աջակցություն է հայտնել ՇՀԿ-ում Ադրբեջանի կարգավիճակի բարձրացմանը և նրա շահագրգռվածությունը ԲՐԻԿՍ-ի հետ համագործակցության հարցում։ Մոսկվայի և Բաքվի միջև տնտեսական կապերի ամրապնդումը կարող է զգալի արդյունքներ ունենալ Հարավային Կովկասում ուժերի հավասարակշռության համար։ Տրանսպորտային նախագծերի զարգացումը, հատկապես էներգետիկայի և լոգիստիկայի ոլորտներում, կարող է փոխել տարածաշրջանի աշխարհատնտեսական պատկերը, կարծում են փորձագետները։
ԻՄԵՄՕ-ի Կենտրոնական Ասիայի սեկտորի ղեկավար Ստանիսլավ Պրիչինի խոսքով, ներկա պայմաններում Մոսկվայի համար չափազանց կարևոր է ցույց տալ իր ներկայությունը տարածաշրջանում և պահպանել անդրկովկասյան հանրապետությունների հետ քաղաքական երկխոսության ինտենսիվությունը։
Հայ քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը կարծում է, որ Պուտինն ու Ալիևը կարող էին որոշակի պայմանավորվածություններ ձեռք բերել, ինչի մասին ՌԴ նախագահը մտադիր է տեղեկացնել Հայաստանի վարչապետին։ Նրա խոսքով Ալիևը նախկինում ստացել էր Փաշինյանի համաձայնությունն առանց միջնորդների ուղիղ բանակցությունների համար և դժվար թե շահագրգռված լինի վերադառնալ մոսկովյան հարթակ։ Սակայն փորձագետը կարծում է, որ Ալիևը բացահայտորեն չի մերժի ռուսական միջնորդությունը հաշվի առնելով Փաշինյանի հակառուսական դիրքորոշումը։
Սուրենյանցը նաև նշել է, որ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում ամենաարդյունավետ միջնորդները կարող են լինել տարածաշրջանային երկրները և առաջին հերթին Ռուսաստանը։ Սակայն նա ընդգծել է, որ իր այդ կարծիքը կապված չէ աշխարհաքաղաքական որևէ նախապատվության հետ։
Քաղաքական վերլուծաբան Հակոբ Բադալյանն առաջարկել է Պուտինի այցը Բաքու դիտարկել ավելի լայն տարածաշրջանային համատեքստում։ Նա կարծում է, որ Ռուսաստանի հիմնական նպատակն այս փուլում տարածաշրջանում Թուրքիայի ազդեցության թուլացումն է։ Այդ ենթադրությունն ամրապնդվում է վերջերս Մոսկվայում Ռուսաստանի փոխարտգործնախարարի և Թուրքիայի դեսպանի միջև կայացած հանդիպումը, որտեղ ռուսական կողմը կոչ էր արել Անկարային հրաժարվել «կոլեկտիվ Արևմուտքի ապակառուցողական քաղաքականությունից»։
Եվ վերջում, հայկական «Ընկեր գեներալ» հեռագրային ալիքի մի փոքր զգացմունքային մեկնաբանությունը Ռուսաստանի ղեկավարի Բաքու ավարտված այցի և Երևանյան հիստերիայի վերաբերյալ.
«ԳԼԽԻՆ ԽԵՆԹՈՒԹՅՄԲ ԵՎ ՎՐԵԺԻ ԾԱՐԱՎՈՎ...
Պուտինի Բաքու կատարած պետական այցի հիմնական արդյունքը Հայաստանի առնչությամբ այն համոզիչ ցուցադրումն է, թե ինչպես է Նիկոլ Փաշինյանին բնորոշ քաղաքական շիզոֆրենիան տարածվել հայ ողջ մտածողության և քարոզիչների վրա որպես հասարակական կարծիք ձևավորելու դժվարին գործի գլխավոր գործակալ։
Ամենավառ օրինակը հիստերիան է, որ առաջացել է Պուտինի, այսպես կոչված, Շեհիդների ծառուղի այցելության պատճառով: Մի կողմ թողնենք այն փաստարկները, որ դա պարտադիր կետ է ցանկացած պետական այցի ժամանակ, մի կողմ թողնենք այն փաստը, որ վերջին տարիներին այնտեղ են այցելել հայամետ համարվող բոլոր երկրների, այդ թվում Ֆրանսիայի ներկայացուցիչները։ Եկեք այս մասին չխոսենք։
Մեզ ուրիշ բան է պետք։ Հայաստանի հավաքական ուղեղի մեկ կիսագունդն իրականությունն ընկալում է Արցախը որպես Ադրբեջանի տարածք ճանաչած Նիկոլ Փաշինյանի տեսանկյունից։ Իսկ մյուս կիսագունդը շարունակում է ապրել սովորական հայրենասիրական ու ադրբեջանցիների որպես հայ ժողովրդի հավերժ թշնամիների գիտակցության մեջ։
Անհնար է «ամուսնացնել» ուղեղի այդ երկու պատկերները։ Որովհետև, Փաշինյանի տրամաբանությամբ, ադրբեջանցի նահատակները հրաշալի տղաներ են, ովքեր կռվել են հանուն հայրենիքի և արդարության, իսկ Եռաբլուրում պառկած հայ հերոսներն օկուպանտներ ու անջատողականներ են, օտար հողի զավթիչներ։ Զավեշտալի բան չկա, երբ Շեհիդների ծառուղի այցելած Պուտինի վրա ոռնում է իշխանամետ քարոզիչների ողջ ոհմակը, որը ծառայում է հենց Փաշինյանի այդ «իրական Հայաստանին»։ Հայաստան, որտեղ Արցախի հայ պաշտպաններին ու ազատագրողներին վիճակված է սրիկա լինել, իսկ ադրբեջանցիներին՝ բրավո։
Առանց այս հակահայկական «իրական Հայաստանի» Պուտինի ներկայիս այցը Բաքու չէր լինի առանց Երևան այցելելու։ Մինչև այն, երբ Փաշինյանը Հռոմի ստատուտի վավերացմամբ փակեց Պուտինի ճանապարհը դեպի Երևան և չեղյալ հայտարարեց 2020 թվականի Մոսկվայի համաձայնագրերը Պրահայում Արցախի դավաճանությամբ, Ռուսաստանի ղեկավարությունը խնամքով պահպանում էր հավասարությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի շահերի միջև։ Որպես հավասարակշռություն էր ծառայում Արցախի վիճահարույց կարգավիճակը:
Փաշինյանի նախաձեռնությամբ նախ Գորիս-Կապան ճանապարհի, ապա Բերձորի և Աղավնոյի, ապա Արցախի միակողմանի հանձնումը կտրուկ ամրապնդեց Ադրբեջանի դիրքերը և արցախցիներին ռուսական խաղաղապահ զորախումբի հետ համատեղ դրեց այն հողում, որը տրվել է Ադրբեջանին։ Եվ հիմա այս ամենն անողները սեղաններն են շուռ տալիս Պուտինի վրա, իսկ նրանց խոսափողները կեղծավորորեն վրդովված են Շեհիդների ծառուղի նրա այցելությունից»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
