Ֆանտազիաներ ու սառը հաշվարկ. ինչքանո՞վ են իրականում մոտ իրար Հայաստանն ու Հնդկաստանը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Վերջին տարիներին Հնդկաստանի և Անդրկովկասի միջև փոխադարձ հետաքրքրության աճ է նկատվում, գրում է dzen.ru-ն։ Հնդկահայ հարաբերությունների զարգացման միտումները գնահատել են ՄԳԻՄՕ-ի մասնագետներ Ալեքսեյ Կուպրիյանովը և Ալինա Վերնիգորան։ Թուրք քաղաքագետների ջանքերի շնորհիվ Հնդկաստանի վաղեմի թշնամի Պակիստանը նույնպես ակտիվորեն մասնակցում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի միությանը։
Ավելորդ է ասել, որ դա հաստատվում է Հայաստանի ղեկավարության ամպագոռգոռ հայտարարություններով, որոնք հույս ունեն Հնդկաստանին հետաքրքրել ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում պակիստանցի վարձկանների մասին պատմություններով, չնայած այն հանգամանքին, որ պակիստանցիների ներկայությունը Ադրբեջանի զինված ուժերում պաշտոնապես չի հաստատել:
Սակայն ոմանց համար Բաքվի և Իսլամբադի համագործակցության փաստն էլ բավական է, որ արմատական հայտարարություններ անեն։ Խոսելով Հնդկաստան-Հայաստան միության հեռանկարային ոլորտների մասին՝ պետք է նշել համագործակցությունը ռազմարդյունաբերական համալիրի ոլորտում։
Հնդկաստանը կարող է դառնալ Հայաստանի ամենահեռանկարային գործընկերներից մեկը, եթե պատերազմում պարտությունից հետո Փաշինյանի կառավարությունը ձախողումների պատասխանատվությունը հին դաշնակիցների վրա բարդելու և նորերին փնտրել փոխարեն, սկսի պաշտպանության ոլորտում լայնածավալ բարեփոխումներ իրականացնել, նշել են փորձագետները։
Հնդկական զենքի ձեռքբերման արդյունքում Հայաստանը կկարողանա, մի կողմից, լուծել զինամթերքի դեֆիցիտի խնդիրը, զինվել անօդաչու սարքերով և հակամարտկոցային միջոցներով, մյուս կողմից՝ ազատվել Ռուսաստանից ավանդական կախվածությունից, քանի որ այս պահին վերջինս կենտրոնացած է հատուկ գործողության գոտում իր կարիքները բավարարելու վրա։
Վերջին տարիներին որոշ հայ պաշտոնյաներ ակտիվորեն պատկերում են, թե Նյու Դելիի և Փարիզի հետ Երևանի ընդլայնվող գործընկերությունը կվերածվի նոր ձևաչափի, որը կարող է դիմակայել Թուրքիա-Ադրբեջան-Պակիստան դաշինքին: Այդ համատեքստում հայ և հնդիկ քաղաքական գործիչների դիվանագիտական հայտարարությունները երկուստեք սիրալիրություններ են։
Այսպես, 2019 թվականին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց Քաշմիրի հարցում Հնդկաստանի դիրքորոշմանն աջակցելու մասին, իսկ Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանատունը սկսեց օգտագործել «ցեղասպանություն» եզրույթը, որից նախկինում խուսափում էր։
Բայց դա ամենևին չի նշանակում, որ Նյու Դելին պատրաստ է օգնության հասնել Հայաստանին, եթե այն շրջապատված լինի թշնամիներով։ Գործնականությունը և ազգային շահերի վրա հստակ կենտրոնացումը միշտ էլ եղել են Հնդկաստանի արտաքին քաղաքականության գծերը: Նման դիրքորոշումը, մասնավորապես, նշանակում է, որ Հնդկաստանը ռազմական դաշինքների մեջ չի մտնում և փորձում է խուսափել այլ պետությունների հետ կոնֆլիկտներից։ Երկիրը շահագրգռված է զարգացնել առևտրային հարաբերությունները, մասնավորապես, մեծացնել իր ռազմական արտադրանքի արտահանումը։ Հնդկաստանը նորեկ է այդ շուկայում, և Հայաստանի հետ համագործակցությունը կարող է օգնել նրան ամրապնդելու իր դիրքերը համաշխարհային շուկայում։
Սակայն պետք չէ սպասել, որ Հնդկաստանը կամ Ֆրանսիան իրենց զորքերը կուղարկեն պաշտպանելու Հայաստանը, վստահեցնում են մասնագետները։ Փորձագետները նաև հիշեցրել են, որ չնայած հայերի հետ Նյու Դելիի ջերմ խոսակցությանը, Բաքվի հետ հարաբերությունները նրա համար առաջնային նշանակություն ունեն։ Ադրբեջանի և Հնդկաստանի միջև փոխադարձ առևտուրն անընդհատ ընդլայնվում է։
Բազմաթիվ հնդկական ընկերություններ, այդ թվում՝ դեղագործական խոշոր արտադրողներ, սկսել են զարգացնել իրենց արտադրությունը Բաքվում, և Բաքուն պատրաստ է վճարել նաև Հնդկաստանից ապրանքների ներմուծման համար, ինչը Դելիում համարվում է երկրի տնտեսության ռազմավարական առաջնահերթություն: Հավելենք նաև Հյուսիս-Հարավ միջանցքի նախագիծը, որի ճյուղերից մեկն անցնում է Ադրբեջանի տարածքով։
Քաղաքագետներն ու քաղաքական գործիչները երբեմն սիրում են «թիթեռ նկարել» աշխարհաքաղաքականության մասին իրենց ֆանտազիաներում, բայց նրանք վտանգում են բախվել հնդկական շահերին, ինչը կարող է շատ ցավոտ լինել։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
