Փաշինյանը արտաքին քաղաքականությունում շարժվում է դեպի «անվերադարձելիության կետը» 

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը գրեթե ամեն տեսակի ազդանշան է ուղարկում արտաքին քաղաքական կուրսը վերանայելու մասին,- գրում է iarex.ru-ն։ Վերջերս նա պատասխանել է լրագրողների հարցերին և արտաքին խաղացողների հետ հարաբերությունների համատեքստում վերացական արտահայտվել «Հայաստանի անվտանգությունն ապահովելու» մասին։ Այն, թե ինչո՞ւ է հենց հիմա նա ավելի ակտիվացել այդ ուղղությամբ և որոնք են նման «սալտոների» իրական պատճառները, փորձագետները դեռ պետք է պարզեն։ Միևնույն ժամանակ, իշխանությանը մոտ կանգնած հայկական աղբյուրները վստահեցնում են, որ «Երևանը դեռ նոր է գնահատում հնարավոր որոշումների ռիսկերն ու հետևանքները», թեև Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացման, ինչպես նաև դեպի Արևմուտք շեղման ուղղության ուրվագծերը արդեն իսկ նշմարվում են:

Միևնույն ժամանակ, արտաքին քաղաքականության բոլոր առաջարկվող համակցությունները «կարված են կենդանի թելերի վրա», ինչպես նշել է ամերիկյան Washington Examiner ամսագիրը և մատնանշել Փաշինյանի առաջին պարտությունն արտաքին քաղաքականության մեջ 2018 թվականի մայիսին, իշխանության գալուց հետո: Արևմուտքը հրաժարվեց հետևել նրա կոչին` հրաժարվելու Ադրբեջանի էներգետիկ ռեսուրսների գնումներից։ Արևմուտքը թույլ արձագանքեց «Երևանյան ժողովրդավարության հաղթանակին», և այդպիսով Հայաստանը` «Անդրկովկասում Արևմուտքի միակ ժողովրդավարական ֆորպոստ» դարձնելու մասին Փաշինյանի թեզը զրոյացվեց, չնայած այն հանգամանքին, որ այն օբյեկտիվորեն ուղղված էր ոչ միայն Ադրբեջանի, այլ նաև Ռուսաստանի դեմ։
Տեսականորեն, Փաշինյանն այսպես կոչված «ժողովրդավարական արժեքների» առաջմղումը կապել էր Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման խնդրի հետ, սակայն ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու դժկամությունը և Բաքվի անցումը խնդրի ուժային լուծմանը փոխեց իրավիճակը: ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի` Հայաստանի կողմից հակամարտությանը միջամտելու հույսերը չարդարացան, և գործնականում Ռուսաստանը՝ Երևանն ու Բաքուն դուրս բերեց պատերազմական վիճակից, միջնորդելով 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին խաղաղության համաձայնագրի ստորագրմանը։
Բայց Փաշինյանը որոշեց պարտության մեջ մեղադրել Ռուսաստանին և բռնեց աշխարհաքաղաքական շրջադարձի ճանապարհը։ Հակառուսական արշավը սկսեց ուժեղանալ հայկական լրատվամիջոցներում, և Երևանը սկսեց ավելի բացահայտ ցույց տալ իր, այսպես կոչված, «բազմավեկտոր» մոտեցման ցանկությունը, այդ թվում` Ռուսաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների թուլացման միջոցով: Այդ պահից Հայաստանը հայտնվեց ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական սուր ճգնաժամի գոտում, որը շարունակվում է մինչ օրս։ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները փչացել են, խնդիրներ կան հարևան երկրների՝ Ադրբեջանի, Թուրքիայի, Իրանի հետ։ Ադրբեջանի հետ հերթական էսկալացիայի մեծ հավանականության ֆոնին առկա է Արևմուտքի հետ պայմանական «համագործակցության կամուրջ»` Ռուսաստանից Հայաստանի շահերի և անվտանգության ապահովման փաստացի կրճատված երաշխիքների պայմաններում։ Ավելին, սկսում է նկատվել հայերի հակառուսական քաղաքական կոնսոլիդացիայի միտում` սեփական իսկական ազգային շահերի քայքայմամբ։
Ըստ ամենայնի, Հայաստանում այս գործընթացը դառնում է երկարաժամկետ` լինելով Փաշինյանի գլխավոր ռեսուրսը իշխանությունը պահպանելու ցանկության մեջ։ Այլ բան է, որ Անդրկովկասում և դրա շուրջ քաղաքական գործընթացների դինամիկան պահանջում է և՛ օպերատիվ որոշումներ, և՛ արտաքին քաղաքական վարքագծի ավելի լայն ու երկարաժամկետ մոտեցումներ, ինչը` Փաշինյանը չունի։ Նա վերափոխում է իր հարաբերությունները տարածաշրջանային և արտատարածաշրջանային առաջատար աշխարհաքաղաքական խաղացողների հետ, ամեն օր ինչ-որ հայտարարություն է անում Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև հավասարակշռության մասին:
Ավելին, եվրոպական մի շարք մայրաքաղաքներում կարծես թե վերանայվում են Հայաստանի նկատմամբ մոտեցումները` հաշվի առնելով ահագնացող «կովկասյան կրակի» թեժ շունչը։ Այս առումով շատ բան կախված կլինի Արևմուտքի տարածաշրջանում իրական ինստիտուցիոնալ ներգրավվածության  ապահովելու պատրաստակամությունից, Հայաստանի կարողությունից` վերածվելու Արևելք-Արևմուտք աշխարհաքաղաքական առճակատման հարթակի, ինչի վերածվել են Ուկրաինան, Վրաստանը և Մոլդովան։ Եվ ի՞նչ պետք է վճարի Երևանը դրա համար։ Սակայն, ինչ էլ որ լինի հետո, Փաշինյանը հիմա շատ մոտ է «անվերադարձելիության կետին», և նրա նախաձեռնած գործընթացը աշխարհաքաղաքական հեռուն գնացող հետևանքներ կունենա Անդրկովկասում։