ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (06 մարտ)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ- Արդարամտության համաշխարհային օր, Գանա՝ Անկախության օր (Միացյալ Թագավորությունից՝ 1957 թ.), Ավստրալիա՝ Աշխատանքի օր, Գուամ՝ Մագելլանի օր, Մոնղոլիա՝ Մոնղոլական տպագրության օր, Ռուսաստան՝ Ատամնաբույժի օր։

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1830- Նորք գյուղը միացվել է Երևանին և դարձել նրա թաղամասերից մեկը:

1905- վախճանվել է նշանավոր կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանը։

1921- Երևանում ստեղծվել է «Արարատ» տրեստը, որի մեջ միավորվել են Շուստովի, Սարաջևի, Աֆրիկովի, նաև «Նա վերե» ընկերության և «Արաքս» գինու-կոնյակի գործարանները:

1922- Հայաստանի կառավարության նախագահ և ռազմական գործերի ժողկոմ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի կարգադրությամբ Էջմիածին են վերադարձվել պատերազմի տարիներին ապահովության համար Մոսկվա փոխադրված հայերեն ձեռագրերը:

1924- հիմնադրվել է Հայաստանի պետական կենտրոնական դիվանը՝ արխիվը:

1926- Երևանում հիմնադրվել է առաջին կարի ֆաբրիկան։

1938- վախճանվել է  Խորեն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Ա Տփղիսեցին։

1983- ծնվել է իրանահայ ֆուտբոլիստ, Իրանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի միակ քրիստոնյա ֆուտբոլիստ Անդրանիկ Թեյմուրյանը։

1992-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հատատել Սիրիայի հետ։

2006- Հայաստանում Միացյալ Նահանգների արտակարգ և լիազոր դեսպան Ջոն Էվանսը հետ է կանչվել իր Հայոց Ցեղասպանության վերաբերյալ  հայտարարությունների պատճառով։

2007-Շվեյցարիայի Լոզան քաղաքում սկսվել է Թուրքիայի աշխատավորական կուսակցության առաջնորդ Դողու Փերինչեքի դատավարությունը, որը մեղադրվել է ռասիզմի մեջ՝ Հայոց ցեղասպանությունը «միջազգային սուտ» որակելու համար:

2011- Ալ. Սպենդիարյանի անվան Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում 40-ամյա ընդմիջումից հետո բեմադրվել է «Սայաթ-Նովա» օպերան:

2014- Արագածոտնի մարզի յոթ գյուղերի բնակիչներ փակել էին Աշտարակ-Ապարան ավտոմայրուղին պահանջելով, որ գյուղի հարևանությամբ ՀԷԿ չկառուցվի։

2020- Արծրուն Հովհաննիսյանը հայտնել է, որ ազատվել է ՊՆ խոսնակի պաշտոնից և ծառայությունը Զինված ուժերում շարունակելու է ռազմական կրթության ոլորտում։

2021- Բաղրամյան պողոտայում կայացել է ընդդիմության հանրահավաք, որն ավարտվել է երթով, պահանջը եղել է վարչապետի հրաժարականը:  

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

632 —Մուհամմեդն իրականացրել է իր վերջին քարոզը։

961 —բյուզանդական կայսր Նիկիֆոր Երկրորդը գրավել է Հանդակը, որով իսկ դադարել է գոյություն ունենալ Կրիտական էմիրությունը։

1204 —Անգլիայի թագավոր Հովհաննես Անհողի կողմից Շատո-Գայյարի պաշարումն ավարտվել է անհաջողությամբ, որի արդյունքում Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ 2-րդն այդ պահից փաստացի սկսել է վերահսկել  ամբողջ Նորմանդիան։

1475- ծնվել է Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի մեծ նկարիչ Միքելանջելոն։

1521 —Ֆերնան Մագելանն իր շուրջերկյա ճանապարհորդության ժամանակ հայտնագործել է Գուամ կղզին։

1617 —ֆրանսիացի Լուի էբերը ստացել է Քվեբեկում (Նոր Ֆրանսիա) առաջին ֆերմերային տնտեսություն հիմնելու թույլատրություն։

1665 —Լոնդոնում լույս է տեսել աշխարհում առաջին գիտական ամսագիրը («Թագավորական ընկերության փիլիսոփայական աշխատանքները»)։

1785- ծնվել է  լեհ կոմպոզիտոր Կարոլ Կուրպինսկին։

1790 —վաշինգտոնցի ատամնաբույժ և Ջորջ Վաշինգտոնի անձնական ատամնաբույժ Ջոն Լինվուդը ստեղծել է բժշկական բոր մեքենա։

1853 - Վենետիկում տեղի է ունեցել Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա» օպերայի պրեմիերան։

1869 —Դմիտրի Մենդելեևը Ռուսական քիմիական ընկերությանն է ներկայացրել  իր Պարբերական աղուսյակը։

1886- ծնվել է  ռուս խորհրդային երգչուհի (մեցցոսոպրանո) Նադեժդա Օբուխովան։

1899 —գերմանացի քիմիկոս Ֆելիքս Հոֆֆմանն արտոնագիր է ստացել ասպիրինի համար։

1900 —Սան-Ֆրանցիսկոյում գտել են մեռած չինացու․ ԱՄՆ-ում սկսվել է բուբոնային ժանտախտի առաջին համաճարակը։

1900- վախճանվել է  գերմանացի արդյունաբերող Գոթլիբ Դայմլերը։

1902- հիմնադրվել է իսպանական աշխարհահռչակ Ռեալ Մադրիդ ֆուտբոլային ակումբը։

1909- ծնվել է  լեհ գրող Ստանիսլավ Եժի Լեցը։

1925 —լույս է տեսել «Պիոներական պրավդա» թերթի առաջին համարը։

1926- ծնվել է լեհ ռեժիսոր, դրամատուրգ Անջեյ Վայդան։

1927- ծնվել է կոլումբիացի ճանաչված գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Գաբրիել Գարսիա Մարկեսը («Հարյուր տարվա մենություն»)։

1937- ծնվել է  առաջին կին տիեզերագնաց Վալենտինա Տերեշկովան։

1938 —Լոնդոնում տրոլեյբուսները փոխարինել են տրամվայներին։

1957- Գանան դարձել է անկախություն ձեռք բերած Ենթասահարայի երկրներից առաջինը։

1964- տեղի է ունեցել ՄԻԳ-25 ինքնաթիռի առաջին թռիչքը։

1964- ամերիկացի հայտնի բռնցքամարտիկ Կասիուս Քլեյն ընդունել է իսլամ և վերցրել Մուհամեդ Ալի նոր անուն ազգանունը։

1967- Ստալինի դուստր Սվետլանա Ալիլուևան Դելլիում քաղաքական ապաստան է խնդրել Միացյալ Նահանգներից։

1970- Անգլիայում The Beatles աշխարհահռչակ ռոք խումբը թողարկել է իր վերջին երգը՝ «Let It Be»-ն։

1972- ծնվել է  ամերիկացի բասկետբոլիստ, դերասան, ռեփեր Շաքիլ Օ'Նիլը։

1985 —ամերիկացի բռնցքամարտիկ Մայք Թայսոնը նոկաուտի ենթարկելով Հեկտոր Մերսեդեսին սկսել է իր պրոֆեսոնիալ կարիերան։

1990 —սպանվել է  «Հուրիեթ» թերթի ղեկավարներից մեկը հանդիսացող հանրահայտ թուրք լրագրող Չեթին Էմիչը։

1992- Ադրբեջանի առաջին նախագահ Այազ Մութալիբովը, չկարողանալով դիմադրել զինված ընդդիմության կազմակերպած Խոջալուի դեպքերի ադրբեջանական զեղծարարություններին, հրաժարական է տվել։

1997 —Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Ելիզավետա  2-րդը բացել է իր առաջին պաշտոնական էջը համացանցում։

2016 —վախճանվել է ամերիկացի դերասանուհի, ԱՄՆ-ի 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի կին Նէնսի Ռեյգանը։

2023-Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում տեղ է ունեցել ցույցերի շարք կապված «Արտաքին ազդեցության թափանցիկության մասին» օրենքի հետ: Ոստիկանությունն օգտագործել է հատուկ միջոցներ ցուցարարների դեմ, սակայն վերջիններիս ճնշման արդյունքում այդ այսպես կոչված «արտաքին գործակալների մասին» օրենքը չի ընդունվել:

Կ. Խաչիկյան