«Բաքու-Երևան. Բանակցային վազք փակուղում»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Iarex.ru-նգրում է, որ նախ ուրվագծենք հայ-ադրբեջանական հարաբերություններին վերաբերող երկու իրադարձություն: Նախ Ադրբեջանի արտգործնախարարության մամուլի քարտուղար Այխան Հաջիզադեն հայտնել է, որ Նիդեռլանդների ԱԳՆ ղեկավար Հանկե Բրուինս Սլոթի այցը Բաքու հետաձգվել է, և որ ադրբեջանական կողմը մտադիր չէ քննարկել ադրբեջանա-հայկական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը կամ Ադրբեջանի ներքին խնդիրները: Երկրորդ իրադարձությունը այն է, որ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան ճեպազրույցում ասել է, որ անցյալ տարվա սեպտեմբերից Մոսկվան բազմիցս հրավիրել է Հայաստանին այցելել Ռուսաստանի մայրաքաղաք հայ-ադրբեջանական հաշտության պայմանագրի քննարկման համար։ Նրա խոսքով, «վերջին ազդանշանը Երևան ուղարկվել է ընդամենը մի քանի օր առաջ»։ Բայց Երևանն անտեսել է դա։ Ադրբեջանի և Հայաստանի այդ մերժումների դրդապատճառները տարբեր են, և միայն մակերեսորեն են նման միմյանց։ Եթե խոսենք Ադրբեջանի մասին, ապա դեռ պարզ չէ, թե նա կփորձի՞ Հայաստանի հետ հարաբերությունները հանել այլ երկրների, մասնավորապես Ռուսաստանի հետ երկխոսության օրակարգից, թե՞ դա վերաբերում է միայն արևմտյան երկրներին։ Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա դա նրա վերջին կոմբինացիայի խաթարումն է, ըստ որի Ադրբեջանի հետ առաջարկվող խաղաղության պայմանագիրը պետք է ուղեկցվի երրորդ երկրների՝ բացառելով Ռուսաստանին, երաշխիքներով։ Միևնույն ժամանակ, Հայաստանը ի սկզբանե է չեզոքացրել բանակցային գործընթացը մոսկովյան հարթակում, իսկ Վաշինգտոնում և Բրյուսելում բանակցությունները, չնայած հայկական կողմի ամպագոռգոռ հայտարարություններին, չի հասել մինչև վերջնագիծ։ Եվ այդ ամենը այն պատճառով, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին հաջողվել է Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը խրել Արևմուտքի և Ռուսաստանի առճակատման մեջ։ Այդ կապակցությամբ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն առաջարկել է բանակցություններ վարել առանց միջնորդների չեզոք Վրաստանում, որը լավ հարաբերություններ է պահպանում երկու կողմերի հետ։ Սակայն պաշտոնական Երեւանը դրան չի արձագանքում։ Արդյունքում իրավիճակը նույնն է, և թվում է, թե բանակցային շրջանակում վազքը կանգ է առնում։ Բայց փաստն այն է, որ Երևանում հասարակական կարծիքը պատրաստվում է նրան, որ Բաքուն կարող է կրկին դիմել ուժային սցենարի։ Ավելին, Փաշինյանը փորձում է քաղաքացիներին բացատրել երկրի արտաքին քաղաքականության վերակողմնորոշումը դեպի Արևմուտք այն փաստով, որ երկրի համար դժվարին ժամանակահատվածում Մոսկվան դաշնակցային աջակցություն չի ցուցաբերում։
Սկսենք նրանից, որ Փաշինյանը, առանց Մոսկվայի հետ խորհրդակցելու, Ղարաբաղը ճանաչեց որպես Ադրբեջանի մաս և մնում էր դա ձևակերպել խաղաղության պայմանագրով։ Բայց իրավիճակը սկսեց փոխվել և հասավ «բռունցքով» որոշումներ կայացնելու եզրագծին։ Նման «կախված» վիճակն, ըստ ամենայնի, այժմ ձեռնտու է Փաշինյանին, ով շարունակում է պրիմիտիվ դիվանագիտական միջոցներով խաղարկել Լեռնային Ղարաբաղի հայերի «խաղաքարտ»-ը։ Նման կերպ նա, ըստ երևույթին, փորձում է պահպանել իշխանությունը։ Բայց նա կմնա հայ ժողովրդի պատմության տարեգրության մեջ որպես Ղարաբաղը հանձնած քաղաքական գործիչ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
