ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 հունվար)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ-չկան

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1791 –ծնվել է  ֆրանսիացի հայագետ Անտուան Ժան Սեն-Մարտենը:

1820- Թեհրանից վերադառնալիս Էջմիածին է ժամանել Ա. Ս. Գրիբոյեդովը (մնացել է մինչև հունվարի 19-ը):

1894– ծնվել է բանաստեղծ, դրամատուրգ, գրականագետ, թարգմանիչ և պրոֆեսոր Տիգրան Հախումյանը:

1917 - ծնվել է արձակագիր, թատերագետ, թարգմանիչ Իսահակ Ալավերդյանը:

1919- Հայաստանի և Վրաստանի միջև  կնքվել է չեզոք գոտի ստեղծելու համաձայնագիր, որը ենթարկվելու է անգլիական գեներալ-նահանգապետին:

1921 - ծնվել է բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ Սեպուհ Թումյանը:

1924 - ծնվել է գծանկարիչ Ռաֆայել Նանուշյանը:

1930- Երևանում բացվել է Գրողների տունը:

1939- անց է կացվել համամիութենական մարդահամար, ըստ որի Հայաստանի բնակչությունը կազմել է 1 մլն 282 հազար մարդ, որից 1 մլն 62 հազարը  հայ, 130 900-ն  ադրբեջանցի, 51 400-ը ռուս, 20 500-ը քուրդ: Երևանն ունեցել է 200 031 բնակիչ:

1952- Հայաստանի ԳԽ հրամանագրով ստեղծվել են Երևանի, Կիրովականի և Լենինականի օկրուգները:

1979- սկսվել է համամիութենական հերթական մարդահամարը:

1992-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Մեքսիկայի և Արգենտինայի հետ:

2001-Եվրոպայի խորհրդի նախարարների պատվիրակների կոմիտեի նիստը միաձայն որոշում է կայացրել Հայաստանի և Ադրբեջանի ԵԽ լիիրավ անդամակցության վերաբերյալ:

2005- ուժի մեջ է մտել Երևանի քաղաքապետարանի որոշումը փողոցային առևտուրն արգելելու մասին, որի կիրառումն  ամանորյա տոների կապակցությամբ մայրաքաղաքի որոշ փողոցներում ժամանակավորապես հետաձգվել էր: 

2006-Իրաքում գրոհայինների կողմից շուրջ 130 օր պատանդ պահված կիպրոսահայ Կարապետ Ջեքերջյանը վերադարձել է Նիկոսիա:

2007- ամերիկյան Կոնգրեսի շենքում՝ Կապիտոլիումում ցուցադրվելու է «Ճչացողները»  փաստավավերագրական ֆիլմը, որը պատմում է ինչպես Մեծ եղեռնի, այնպես էլ աշխարհում տեղի ունեցած մյուս ցեղասպանությունների մասին:

2008- վախճանվել է Hay FM ռադիոկայանի հիմնադիրներից մեկը հանդիսացող, Հայաստանի հանրային հեռուստատեսության «Բարի ախորժակ» հաղորդման վարող Սեդրակ Դավիդյանը (DJ Սեդրակը):

- իր տան մոտ անհայտ անձանց կողմից ծեծի է ենթարկվել գրող եւ հրապարակախոս Ռոբերտ Կարայանը:

2014- Հայաստանում ռուսական ռազմակայանում բացի կործանիչներից ստեղծվել է Ми-24П, Ми-8МТ, Ми-8СМВ ուղղաթիռների էսկադրա:

2015- Երևանի կենտրոնում ծեծի է ենթարկվել քաղաքացիական ակտիվիստ Վիլեն Գաբրիելյանը, ով սոցիալական ցանցերում ներկայանում էր «Նավակ ճոճողը» անունով։

2017-Ծառուկյանը բացել է իր «քաղաքական գործունեության փակված էջը» և հայտարարել, որ ձևավորելով լայն դաշինք մասնակցելու է առաջիկա ընտրություններին:

2020-Երևանի Սևակի փողոցի բնակարաններից մեկում հայտնաբերվել է ԱԱԾ նախկին տնօրեն Գեորգի Կուտոյանի դին՝ հրազենային վնասվածքով։

2023- շրջափակված Արցախում սկսվում է սննդամթերքի կտրոնների տրամադրումը:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

395 – Հռոմեական կայսրությունից բաժանվել է Բյուզանդական կայսրությունը:

1462 —պորտուգալացի նավագնաց Դիեգո Ալֆոնսոն Ատլանտիկ օվկիանոսում հայտնաբերել է Սանտու-Անտան (Կաբո-Վերդե) կղզին:

1562 —ուժի մեջ է մտել Սեն-ժերմենյան վճիռը, որը պաշտոնապես ճանաչում է հուգենոտների իրավունքը Ֆրանսիայի տարածքի նկատմամբ:

1706 –ծնվել է ամերիկացի քաղաքական գործիչ Բենջամին Ֆրանկլինը:

1773 —նավապետ Ջեյմս Կուկի բրիտանական Resolution նավը դարձել է առաջին նավը, որը հատել է Հյուսիսային բևեռային շրջանը:

1820 –ծնվել է  անգլիացի գրող և պոետ Էնն Բրոնտեն:

1860 –վախճանվել է ֆրանսիացի նկարիչ Դոմինիկ Էնգր:

1863- ծնվել է  ռուս դերասան, ռեժիսոր Կոնստանտին Ստանիսլավսկին:

1899 - ծնվել է ամերիկացի մաֆիոզի Ալֆոնս Գաբրիել Կապոնեն:

1912 —նորվեգացի բևեռաքույց Ռաուլ Ամուդսենից մեկ ամիս անց բրիտանացի ճանապարհորդ Ռոբերտ Սքոթը հասել է Հարավային բևեռ:

1913 - Ռայմոն Պուանկարեն դարձել է Ֆրանսիայի նախագահ:

1920 —Խորհրդային Ռուսաստանում պաշտոնապես վերացվել է մահապատիժը:

1933 - ծնվել է երգչուհի Դալիդան:

1942– ծնվել է ամերիկացի աշխարհահռչակ բռնցքամարտիկ Մուհամեդ Ալին։

1959 —Սենեգալը և Ֆրանսիական Սուդանը կնքել են Մալիի Դաշնություն ստեղծելու համաձայնագիր:

1961– ծնվել է վրացի նշանավոր շախմատիստուհի Մայա Չիբուրդանիձեն:

1961 - վախճանվել է Կոնգոյի Հանրապետության ազատագրական շարժման գործիչ Պատրիս Լումումբան:

1962– ծնվել է կանադացի հանրահայտ կատակերգակ դերասան Ջիմ Քերրին:

1966– Իսպանիայի օդային տարածքում լիցքավորում կատարելիս իրար են բախվել իսպանական KC-135 տանկեր-ինքնաթիռը և ամերիկյան B-52G մակնիշի կործանիչը, որի մեջ եղել է ջերմամիջուկային ռումբ:

1991– Պարսից ծոցի պատերազմի ժամանակ սկսվել է «Փոթորիկ անապատում» ռազմական գործողությունը:

1995 —ճապոնական Կոբե քաղաքում տեղի է ունեցել հզոր երկրաշարժ, որի արդյունքում զոհվել է մոտ 6400 մարդ:

2002– Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ժայթքել է Նիարագոնգո հրաբուխը, որի հետևանքով զոհվել է 147 մարդ, և մոտ 120 000-ը մնացել են անօթևան:

2008 —վախճանվել է աշխարհի շախմատի նախկին չեմպիոն Ռոբերտ Ջեյմս ֆիշերը:

Կ. Խաչիկյան