Apple-ը հայտարարել է Հայաստանում Pegasus-ով վարակների աճի մասին»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Securitylab.ru-ն գրում է, որ վերջին շաբաթներին Հայաստանի քաղաքացիները սկսել են տագնապալի ծանուցումներ ստանալ Apple կորպորացիայից առ այն, որ իրենց սմարթֆոնները կարող են հարձակման ենթարկվել պետության անունից գործող հաքերների կողմից։ Կիբերանվտանգության ոլորտի փորձագետների կարծիքով նման հարձակումները, ամենայն հավանականությամբ, կապված են իսրայելական Pegasus լրտեսող ծրագրի օգտագործման հետ։
Թվային իրավունքների պաշտպանության հայկական CyberHUB կազմակերպության տվյալներով հարձակումը կապված է Pegasus հսկողության ծրագրովսմարթֆոնների վարակման հետ: Այդ ծրագիրը մշակվել է իսրայելական NSO Group ընկերության կողմից ամբողջ աշխարհի պետական կառույցներին վաճառելու համար: Թեև Apple-ը մանրամասներ չի հայտնել լրտեսող ծրագրերի տեսակների և հարձակումների հետևում գտնվող հնարավոր մեղավորների մասին, վերլուծաբանները կարծում են, որ միջադեպերի վերջին ալիքը կապված է Pegasus-ի հետ:
Ըստ Access Now շահույթ չհետապնդող իրավապաշտպան կազմակերպության դժվար է պարզել այդ ամենի ստույգ հանգամանքները, քանի որ հետաքննությունը դեռ չի ավարտվել: Ընդ որում NSO Group-ից հրաժարվել են մեկնաբանել իրավիճակը։
CyberHUB-ը ենթադրում է, որ լրտեսող ծրագրերի տեղադրման հետևում կանգնած է Ադրբեջանի կառավարությունը հիմք ընդունելով 2020 թվականի հակամարտությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, երբ Pegasus-ն օգտագործվել էր Հայաստանի քաղաքացիների դեմ։ Չնայած ադրբեջանական միջամտության ուղղակի ապացույց չկա, բայց Citizen Lab կազմակերպության հետազոտողները հայտնաբերել են Pegasus-ի կասկածյալ օպերատորների ակտիվություն հատկապես Ադրբեջանից, ինչն ավելի է բորբոքում կասկածները:
Access Now իրավապաշտպան կազմակերպությունն ընդգծել է, որ շատ զոհեր նախընտրում են չբացահայտել իրենց գաղտնիության ներխուժումը, ինչը դժվարացնում է խնդրի մասշտաբների գնահատումը: Ավելին, Android սարքերի սեփականատերերը նման ծանուցումներ չեն ստանում անտեղյակ մնալով հնարավոր սպառնալիքներից։ Այնուամենայնիվ փաստ է այն, որ Հայաստանում հիմնական թիրախները քաղաքական գործիչներն են, ակտիվիստները, լրագրողները և իրավապաշտպանները։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
