The Observer.Ադրբեջանը ավելի շատ հող է տենչում
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Ապրիլին իր գյուղի մոտ սահմանին տեղի ունեցած բախումից հետո Գեղամը գնացել է դաշտ, որտեղ նրա ընտանիքը տասնամյակներ շարունակ զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ եւ մեղվանոց է պահել:
Բայց երբ նա մոտեցել է, լսեց կրակոցներ։ Ադրբեջանցիները գնդակոծել են շրջակա բլուրների գագաթին գտնվող իրենց նոր դիրքերից։ Նա վազել է դեպի իր մեքենան եւ այլեւս չի վերադարձել, գրում է The Observer-ը։
Տեղի մեկ այլ բնակիչ՝ Սամվել Հյուսնունցը, կորցրել է մոտ 70 հեկտար տարածք, որտեղ նրա ընտանիքը տասնամյակներ շարունակ ցորեն է աճեցրել։ «Նրանք վերցնում են այն ամենը, ինչ կարող են»,-ասում է նա ՝ կանգնած փոշոտ կոստյումով ճանապարհի եզրին, որով հազարավոր փախստականներ Ղարաբաղից տեղափոխվել են Հայաստան:
Պատերազմից առաջ տեղի ունեցած ապրիլյան միջադեպը ցույց է տալիս, որ սահմանային բախումների եւ ներխուժումների շարքը կարող է նախանշել հաջորդ մեծ ճգնաժամը։ Ռեւանշիստական Ադրբեջանը, որը խրախուսվել է Լեռնային Ղարաբաղում տարած հաղթանակով, այժմ նայում է դեպի Թուրքիա ցամաքային միջանցքին կամ նույնիսկ անեքսիայի է ենթարկում այն ամբողջ շրջանները, ինչ Բաքվի բազեները սկսել են անվանել «Արեւմտյան Ադրբեջան» ։Իրականում այդ հողը պատկանում է Հայաստանին»,-գրում է հոդվածագիր Էնդրյու Ռոթը։
«Ի սկզբանե ամեն ինչ կապված էր Ղարաբաղի հետ, բանակցություններում նրանց դիրքերի բարելավման եւ հայերի տարածքային ամբողջականության սպառնալիքի հետ, որպեսզի զսպեն նրանց աջակցությունը ղարաբաղահայությանը»,-ասում է Բեռլինում գործող միջազգային հարաբերությունների գերմանական խորհրդին կից Արեւելյան Եվրոպայի, Ռուսաստանի եւ Կենտրոնական Ասիայի կարգուկանոնի եւ կառավարման կենտրոնի ղեկավար Շտեֆան Մայսթերը: «Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացը սկսվել է 1915թ.։Հիմա, քանի որ Ղարաբաղն իրենց վերահսկողության տակ է, նրանց պետք չէ որեւէ համաձայնություն Հայաստանի կառավարության հետ։ Նրանք պարզապես կարող են ասել՝ «Մենք ունենք որոշակի տարածք, եւ մենք մի փոքր էլ կվերցնենք: Կամ պարզապես կվերցնենք Սյունիքը»։
«2020 թվականին պարտվելով պատերազմում ՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի միջնորդությամբ ստորագրեց հրադադարի համաձայնագիր Ադրբեջանի հետ, որը ցամաքային միջանցք է տրամադրում Հայաստանի տարածքով դեպի Նախիջեւան՝ ադրբեջանական էքսկլավ, այնուհետեւ՝ Ադրբեջանի ամենամոտ դաշնակից Թուրքիա։ Միջանցքը, որը պետք է անցներ երկաթուղու երկայնքով հարավային Հայաստանով, պետք է պահպանվեր Ռուսաստանի գլխավոր սահմանապահ ծառայության՝ ԱԴԾ-ի կողմից։
Սակայն Ադրբեջանի խորհրդարանը վերջերս լսումներ է անցկացրել «Արեւմտյան Ադրբեջանի» վերաբերյալ ՝ իռեդենտիստական տերմին, որը Իլհամ Ալիեւը նույնպես սկսել է օգտագործել հրապարակայնորեն, եւ որը, մասնավորապես, վերաբերում է Սյունիքի մարզին»,-նշում է Ռոթը։
