«Կարթագենը պետք է ոչնչանա. մի թե՞ նոր հարված է նախապատրաստվում Իրանի դեմ»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Iarex.ru-ն գրում է, որ փորձագետները կանխատեսում են մի քանի լայնածավալ հակամարտություններ Ասիայում: Աֆղանստանը կարող է լայնածավալ հարձակում սկսել Իրանի դեմ: Ինքը՝ Իրանը, սեպտեմբերի վերջին կարող է մեծ ուժերով հարձակվել Իրաքյան Քրդստանի վրա: Ադրբեջանը և Թուրքիան կարող են հարձակվել Հայաստանի վրա: Հարավային և Հյուսիսային Կորեաները զինված առճակատման եզրին են: Չինաստանը ռազմական ուժեր է կուտակում Թայվանի ուղղությամբ: Տարածաշրջանում տիրող իրավիճակը վերլուծել է «Ռուսաստանը Եվրոպա չէ» հեռագրային ալիքը։
«Մեր կարծիքով, Արևմուտքի համար ամենաշահավետն Իրանին ներքաշելն է առաջիկա հայ-ադրբեջանական հակամարտության մեջ։ Իսրայելի վարչապետի հետ Մեծ Բրիտանիայի արտգործնախարարի հանդիպման ժամանակ Իրանն է քննարկման թեման եղել: Նեթանյահուն ընդգծել է ջանքերը, որոնք թույլ չեն տալիս Իրանին միջուկային զենք ձեռք բերել, և կարևորել է «տարածաշրջանային և կենսական կայունությունը խաթարելու Իրանի փորձերին» հակազդելը: Իսրայելի «Մոսադ» հետախուզական ծառայության ղեկավար Դեյվիդ Բարնեան էլ հայտարարել է, որ Իսրայելը պատրաստ է հարվածներ հասցնել «Թեհրանի սրտին»։ Ամերիկացի պաշտոնաթող գեներալ Մակկենզին նշել է, որ Իրանի հրթիռային հզորությունը վտանգ է ներկայացնում ԱՄՆ-ի համար, և Իսլամական Հանրապետության գլխավոր նպատակը ԱՄՆ-ին և նրա դաշնակիցներին տարածաշրջանից վտարելն է։ Հիշեցնենք, որ Իրանը ներկայումս ունի հազարավոր «երկիր-երկիր» թևավոր հրթիռներ, փոքր հեռահարության հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր, ինչը Թեհրանին դարձնում է զգալիորեն ավելի ուժեղ, քան իր հարևաններն են: Սեպտեմբերի 9-ին հրկիզվել է Փարիզում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպանատան հյուպատոսական բաժնի մուտքը։ Դրանով Իսրայելն ու Արևմուտքն ակնհայտորեն ցույց են տալիս իրենց թշնամությունն Իրանի նկատմամբ։
Իսկ Իրանը ձգտում է խուսափել հակամարտությունից: Այդ երկրի ԱԳՆ խոսնակը ի նկատի առնելով Հայաստանի տարածքը հայտարարել է, որ Իրանը դեմ է միջազգային հանրության կողմից ճանաչված սահմանների ցանկացած փոփոխության։ Իր հերթին Հայաստանի իշխանությունները մտահոգություն են հայտնել մոտակա ժամանակներս հնարավոր հակամարտության առնչությամբ: Սակայն Ադրբեջանի իշխանությունները հասկացրել են, որ իրենք մտադիր չեն հակամարտության մեջ մտնել, և որ զորքերի վերջին տեղաշարժերը ձմռան նախապատրաստության սովորական ռազմական գործողություններ են, ինչին իրականում դժվար է հավատալ:
Սակայն Հայաստանն ակտիվորեն համագործակցում է ոչ միայն Իրանի, այլ նաև ԱՄՆ-ի հետ։ Վերջերս ամերիկացիների հետ համագործակցությունն արդարացնելու համար պաշտոնական Երևանը Ռուսաստանին է մեղադրել Լեռնային Ղարաբաղում անգործության մեջ, թեև իրավաբանորեն Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանի մաս չէ, այսինքն ՀԱՊԿ-ը և Ռուսաստանը չունեն ֆորմալ պարտավորություն պաշտպանելու այն այդ կազմակերպության շրջանակներում։ Իհարկե, Փաշինյանը հիանալի հասկանում է այդ ամենը, բայց նա հատուկ է բարձրացնում Ռուսաստանի լիակատար անգործության հարցը բնակչության աչքում ռուսներին նսեմացնելու և իր արևմտամետ կուրսն արդարացնելու համար։ Բացի դա սեպտեմբերի 11-ին Հայաստանում մեկնարկել են «Eagle Partner 2023» հայ-ամերիկյան համատեղ զորավարժությունները: Միևնույն ժամանակ, Պետդեպարտամենտի մամուլի ծառայության ղեկավար Մեթյու Միլլերը հայտարարել է, որ զորավարժությունները վտանգ չեն ներկայացնում Ադրբեջանի համար, ինչը կարելի է հասկանալ ճիշտ հակառակ ենթատեքստով: Մեր կարծիքով ԱՄՆ-ի նպատակն է Երևանին վստահություն հաղորդել արևմտյան աջակցության նկատմամբ, որպեսզի հրահրվի հայ-ադրբեջանական հակամարտություն։ Միացյալ Նահանգները հետաքրքրված չէ բուն Հայաստանով, և դա չնայած ամերիկյան վերնախավում առկա հզոր հայամետ լոբբիին։ Բայց եթե հակամարտություն սկսվի, ապա մի կողմից Թուրքիան կարող է ներքաշվել դրա մեջ, մյուս կողմից Իրանը (որն էլ հենց ԱՄՆ-ի հիմնական նպատակն է)։ Ամենայն հավանականությամբ, այս դեպքում Իսրայելը ևս, որը վաղուց է պատրաստ հաշիվներ մաքրել Իսլամական Հանրապետության հետ, չի մնա լուսանցքում։ Նման զարգացման դեպքում Իրանը կպարտվի կամ առնվազն լրջորեն կթուլանա, իսկ Թուրքիայի ու Իսրայելի կախվածությունը ԱՄՆ-ից կմեծանա։
Ռուսաստանի համար կարևոր է կանխել նոր պատերազմը Կովկասում, և դա հատկապես շարունակվող ռուս-իրանական մերձեցման համատեքստում։ Ռուսաստանը պետք է ցույց տա, որ ի վիճակի է ցանկացած անհրաժեշտ օգնություն ցուցաբերել Իրանին, և հնարավոր պատերազմի դեպքում իր չեզոքությունն արդեն անբարյացակամ կլինի Բաքվի և Անկարայի նկատմամբ։ Սա միակ բանն է, որ կարող է ազդել նրանց վրա։ Եթե ԱՄՆ-ի ծրագրերը կյանքի կոչվեն, ոչ միայն Իրանը կկործանվի, այլ նաև հարավային սահմանների ռուսական անվտանգության ողջ կառուցվածքը»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
