Դավաճանության «կլեյմոն»

Այսօրվա հայաստանյան իրականությունն ապրում է ողբերգական ու իրարամերժ օրեր․ այն, ինչ տեղի է ունենում ՀՀ քաղաքական դաշտ կոչված տիրույթում, ոչ մի աղերս չունի քաղաքական չափորոշիչների ու չափանիշների հետ։ Արդեն հինգ տարուց ավել է՝ երկիրը վերջնական փակուղի մտցրած Նիկոլ Փաշինյանն այդպես էլ դուրս չի եկել շարքային ընդդիմադիրի կերպարից, ինչի արգասիքը մերօրյա ֆարսն է։ Սակայն դրա մասին չէ, որ կցանկանայի դիտարկումս կառուցել, այլ հակառակը, Փաշինյանի փուչ գոյության կամ, այլ կերպ ասած՝ չգոյության շուրջ։

Դաժանագույն ողբերգությունն այն է, որ առ այսօր քաղաքական խոսույթի հիմնական առանցքը շարունակվում է ձևավորվել Փաշինյանի անձի շուրջ՝ նրա գործողությունները տիրաժավորվում ու մեկնաբանվում են բավական եռանդով, ավելին, Նիկոլի կողմից հնչեցված ամեն միտք կամ կատարած գործողություն՝ տարբեր առումներով, ու դառնում տեղեկատվական դաշտի թոփ լուրը։ Ըստ էության՝ բոլորս, անկախ մեր կամքից, խոսում ենք մի երևույթի մասին, որը չկա, առկա է միայն ստվերն, իսկ որպես այդպիսի քաղաքական միավոր՝ Նիկոլ, արդեն տևական ժամանակ է՝ գոյություն չունի (որոշ դրվագներում հենց նրա մասին խոսելը դառնում է նրա համար քաղաքական կայունության գործոն)։ Ստացվում է, մենք՝  քննադատողներս ու քարկոծողներս փաստացի հանդիսանում ենք Փաշինյանի քաղաքական կյանքի երկարացնողներն ու հովանավորները։

Ըստ էության՝ ունենք մի իրողություն, երբ Փաշինյանն որպես քաղաքական գործոն՝ իրենից ներկայացնում է ամորֆ տարածք, իսկ նրա շուրջ գոյություն ունեցող վակուումը լցվում է նրա քննադատողների ճամբարից եկող տարբեր տիպի պիտակավորող մեսիջներով։ Այսինքն՝ կա Փաշինյան քաղաքական դիակ, կա Փաշինյանի ստվերը, որի շուրջ էլ  ձևավորվում է քաղաքական բովանդակություն։ Ասել է թե, ինչքան քիչ լինեն վերջինիս մասին հրապարակումներ, սոցցանցային գրառումներ, այնքան Փաշինյանի քաղաքական կլոունադան կհանգի իր «տուպիկին»։

Անհերքել է, բայց մենք ներկայումս գործ ունենք ոչ թե՝ քաղաքական կշիռ ու կոնտենտ ունեցող Նիկոլի հետ, այլ բովանդակազուրկ ստվերի, որի հետ կռվելը նման է դոնքիշոտության։ Ըստ էության՝ զանգվածային գիտակցության մեջ միֆը հազվադեպ է կապվում արդիականության հետ։ Այն սովորաբար ընկալվում է՝ որպես գյուտ, ինչ-որ ֆանտաստիկ բան, որը գոյություն չունի և առավել հաճախ մեկնաբանվում է՝ որպես խաբեություն։

Ավելին, այսօր հայ հասարակության մոտ  ձևավորվել է այնպիսի մտածելակերպ ու մոտեցում, որ Նիկոլն ուղղակի չկա, այսինքն՝ նրանից արվող ցիտատները, նրա մասնակցությամբ տարբեր դրվագներ անոնսելն ու տիրաժավորելը հերթական անգամ Փաշինյանի թեման բերում են առաջին պլան ու ինքնաբերաբար դարձնում քննարկման առարկա։ Անգամ, եթե փորձում ենք քննադատել ու թիրախ դարձնել Փաշինյանի կամ նրա վարչախմբի որևէ ներկայացուցչի, հերթական անգամ ջուր ենք լցնում նրանց ջրաղացին և որոշակի  ժամանակահատվածով երկարացնում նրանց կյանքը։

Ամփոփելով ընդգծեմ, որ մերօրյա իշխանությունն, ըստ էության, անարժեք է, չունի որևէ գաղափարական հենք և քվազիլիբերալության ֆոնին փորձում է երկարացնել սեփական կյանքը՝ բացառապես լիբերալ ֆաշիզմի դոզաների ավելացմամբ։ Այսօր մենք գործ ունենք լճացած, ներսից փտող անհայրենիքների հետ, որոնք, բացի այն, որ դավանում են օտար արժեքներ, հավերժ կրելու են նաև դավաճանության կլեյմոն։

Արմեն Հովասափյան