ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ( 06 հուլիս )
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Համբույրի համաշխարհային օր, Մալավի՝ Անկախության օր, Կոմորյան Կղզիներ՝ Անկախության օր, Չեխիա՝ Յան Հուսի օր, Լիտվա՝ Մինդաուգասի թագադրության օր, Ֆինլանդիա՝ Էյնո Լեյնոյի օր, Տիբեթցիների սփյուռք՝ 14-րդ դալայ լամայի ծննդյան օր, Դանիա՝ Ֆեդերացիայի ճակատամարտի օր, Ղազախստան՝ Մայրաքաղաքի օր, Իսպանի Սան-Ֆերմին փառատոնի օր։
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1820 – ծնվել է մեծանուն բանաստեղծ, բանասեր, պատմաբան, աշխարհագրագետ, թարգմանիչ, Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ Ղևոնդ Ալիշանը:
1879 –ծնվել է հայկական ծագում բալերինա խորհրդային բալետի արտիստուհի, բալետմայստեր, մանկավարժ և պարուսույց Ագրիպինա Վահանովան։
1888 – ծնվել է իրավաբան, հասարակական, քաղաքական գործիչ Գրիգոր Չուբարյանը։
2001- տեղի է ունեցել «Արմեքս» հայկական ֆոնդային բորսայի պաշտոնական բացումը:
2004-բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկյանի ներկայացուցիչները նախագահի աշխատակազմի համապատասխան բաժին են վերադարձրել «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանը, որով տիկին Սիլվան պարգևատրվել էր 1998 թվականին:
2005- գիշերը պայթեցվել է Հարավային Կովկասը մատակարարող մայր գազատարը Մոզդոկ-Կազիմագոմետ հատվածում (Դաղստան):
2009-Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունները մերժել են ազատամարտիկ, Շուշիի առանձնակի գումարտակի հրամանատար Ժիրայր Սեֆիլյանի դիմումը քաղաքացիություն շնորհելու խնդրանքով:
2010-տեղի է ունեցել Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի համացանցային կայքի շնորհանդեսը:
2012- չորս ամիս տևած ընդմիջումից հետո Հայաստանը վերսկսել է իր մասնակցությունը Կոսովոյում իրականացվող միջազգային խաղաղապահ առաքելությանը, և «Զվարթնոց» օդանավակայանից Կոսովո է մեկնել 35 հոգուց բաղկացած հայ խաղաղապահների ստորաբաժանումը:
2015-էլեկտրաէներգիայի թանկացման դեմ պայքարող ցուցարարները ակցիան են իրականացրել Բաղրամյան պողոտայում, ոստիկանները քշել են ցուցարարներին։
2016-«Մանչեսթր Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբը պաշտոնապես հաստատել է դորթմունդյան «Բորուսիա»-ի կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանի տրանսֆերը։
2018- «Նոր Հայաստան, նոր հայրապետ» նախաձեռնության մոտ երկու տասնյակ անդամներն անժամկետ նստացույց են սկսել Մայր աթոռ Սուրբ էջմիածնի դիվանատանը, որտեղ գտնվում է կաթողիկոսական գրասենյակը և Մայր աթոռի քարտուղարությունը:
2019-Արարատի մարզում, Երասխ-Երևան ճանապարհին տեղի է ունեցել ողբերգական վթար, որի հետևանքով երթուղային «ԳԱԶԵԼ»-ի 6 ուղևորներ զոհվել են, իսկ 12-ը ստացել վնասվածքներ։
2021-վախճանվել է նշանավոր դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանը:
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
1189 - Ռիչարդ Առյուծասիրտը դարձել է Անգլիայի թագավոր։
1415 –չեխ բողոքական Յան Հուսին այրել են խարույկի վրա։
1439 —Հռոմի պապ Եվգենի 4-րդը և Բյուզանդիայի կայսր Հովհաննես 8-րդը ստորագրել են Ֆլորենցիական ունիան, որի շնորհիվ ստեղծվել է հռոմակաթոլիկ եկեղեցին։
1535 –անգլիացի հումանիստ, լորդ-կանցլեր Թոմաս Մորը մեղադրվել է պետական դավաճանության մեջ և ենթարկվել մահապատժի։ Հետագայում նա դասվել է կաթոլիկ սրբերի դասին։
1630 –Երեսնամյա պատերազմի ընթացքում շվեդների 4000-անոց զորքը ափ է իջել Գերմանիայում։
1661 —Անգարա գետի աջ ափին՝ Իրկուտա գետի միացման հատվածում հիմնադրվել է Իրկուտսկ քաղաքը։
1710 —Մեյսոնում (Սաքսոնիա) հիմնադրվել է Եվրոպայում առաջին ճենապակու մանուֆակտուրան, որտեղ ստեղծել են արտադրել Մեյսենյան ճենապակի։
1785 —դոլարը դարձել է ԱՄՆ-ի ազգային արժույթ։
1850 – ծնվել է ռուս կայսր Նիկոլայ 1-ինը։
1854 – վախճանվել է գերմանացի ֆիզիկոս Գեորգ Օհմը։
1885– Լուի Պաստյորը առաջին անգամ պատմության մեջ կատաղության դեմ պատվաստում է իրականացրել:
1893 – վախճանվել է ֆրանսիացի գրող Գի դը Մոպասանը։
1905 —Լոնդոնի ոստիկանները Սենտ-Լուիսի ոստիկաններին են հանձնել Ջոն Ուոկերի մատնահետքերը, որը եղել է Ամերիկայի և Եվրոպայի միջև իրականացրած առաջին կասկածվող հանցագործի մատնահետքերի փոխանակումը։
1918 —Մոսկվայում ձախ էսեռները ապստամբություն են սկսել։
1938 – հայտնաբերվել է Յուպիտերի անկանոն արբանյակ Լիսիստեյան:
1940 – ծնվել է Ղազախստանի 1-ին նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը։
1946– ծնվել է ԱՄՆ-ի 46-րդ նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերը:
1946– ծնվել է ամերիկացի ճանաչված դերասան Սիլվեստր Ստալոնեն:
1947 –ԽՍՀՄ-ում սկսվում է ԱԿ-47 ինքնաձիգի արտադրությունը:
1957- Ալթեա Գիբսոնը դարձել է թենիսի Ուիմբլդոնի մրցաշարում հաղթած առաջին սևամորթ մասնակիցը։
-առաջին անգամ հանդիպել են Ջոն Լենոնն ու Փոլ Մաքքարթնին։
1964 - Մալավին հռչակել է իր անկախություն Միացյալ Թագավորությունից։
1971 – վախճանվել է ամերիկացի ջազ երաժիշտ Լուի Արմսթրոնգը։
1973 - Նյու Յորքում բացվել է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնը։
1975 - Կոմորյան Կղզիներն անկախություն են ստացել Ֆրանսիայից։
1995 –Բոսնիական պատերազմի ընթացքում Ռատկո Մլադիչի սերբական զորքերը Սրեբրենիցայում կոտորել են ավելի քան 8000 բոսնիացիների։
1997 —Ղազախստանի խորհրդարանը հաստատել է մայրաքաղաքն Ալմա-Աթայից Ակմոլու տեղափոխելու որոշումը։
2013 - Քվեբեկում բենզինատար գնացքի պայթյունից զոհվել է 47 մարդ և ավերվել է Լաք Մեգանթիք գյուղի 30 տուն։
2018 —մահապատժի է ենթարկվել «Աում Սենրիկյո» տոտալիտար աղանդի հիմնադիր և առաջնորդ Սյոկո Ասխարան։
2020-վախճանվել է իտալացի կոմպոզիտոր և խմբավար Էնիո Մորիկոնեն:
Կ. Խաչիկյան
