Արտուր Աթաև. Կովկասում Ռուսաստանի ազդեցության մակարդակը կախված է Ուկրաինայում հատուկ գործողության հաջողությունից
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Ukraina.ru-ն գրում է, որ ամբողջ Անդրկովկասը հետևում է, թե ինչպես է Ռուսաստանը դիրքավորում և իրեն պահում Եվրոպական գործողությունների թատրոնում, կարծում է քաղաքագետ, հասարակական գործիչ, քաղաքական գիտությունների թեկնածու Արթուր Աթաևը։
Այս մասին նա ասել է Ukraina.ru-ին տված հարցազրույցում։
Մարտի 24-ին Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը ճանաչեց Հռոմի կանոնադրությունը երկրի սահմանադրությանը համապատասխանող։ Դա տեղի է ունեցել անմիջապես այն բանից հետո, երբ այդ կանոնադրությամբ ստեղծված Միջազգային քրեական դատարանը ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին ձերբակալելու օրդեր է տվել։
-Արթուր Վիկտորովիչ, ի՞նչ ազդեցություն կունենա այդ որոշումը Երևանի և Մոսկվայի երկկողմ հարաբերությունների վրա։
- Դա լուրջ մարտահրավեր է հարաբերություններին, քանի որ հայաստանյան քաղաքական դիսկուրսում կան երկու իրար հակադիր միտումներ։ Առաջին միտումը ամերիկա-եվրոպական է, երկրորդը ռուսամետ եվրասիականը։ Եթե Հռոմի ստատուտը վավերացվի և հիմք ընդունվի որպես միջազգային կարգավիճակի փաստաթղթերից մեկը, որը գերակայում է ազգային օրենսդրությանը, ապա դա նշանակում է քաղաքական հարաբերությունների սառեցում, իսկ դրանից հետո տնտեսական համագործակցության աստիճանի զգալի նվազում։ Եվ դա այն պայմաններում, երբ հայկական պետությունը արգելափակված է երկու կողմից՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից: Դա մարտահրավեր է Հայաստանի տնտեսական զարգացմանը։ Խոսքը վերաբերում է Ռուսաստանից կատարվող լուրջ ներդրումներին, առաջին հերթին էներգետիկայի և վերամշակման ոլորտներում։ Վախենամ, որ ռուսական ներդրումային ռեսուրսը եվրոպականով փոխարինելու վերաբերյալ հակառուսական ուժերի հույսերը լիովին չեն արդարանա։
-Կարո՞ղ ենք ասել, որ Նիկոլ Փաշինյանն ընդհանրապես հաջողված հակառուսական քաղաքականություն է վարում։
- Դա միանշանակ չէ, քանի որ ցանկացած պետության վարչապետ չափազանց տեղեկացված է։ Իսկ այն պայմաններում, երբ խաղաղապահ կոնտինգենտը կայունության գործոն է, վարչապետն ապրիորի չի կարող հակառուսական քաղաքականություն վարել։ Այո, հիմա նա ավելի շատ եվրոպամետ է, ամերիկամետ, բայց ոչ հակառուսական։
- Տարածաշրջանում ռուսական ազդեցությանը սպառնացող վտանգներ կա՞ն։
- Մեծ Կովկասի տարածաշրջանում ռուսական ազդեցության մակարդակը կախված է Դոնբասում, Ուկրաինայի նախկին հարավ-արևելքում և այժմ այն տարածքներում, որոնք ռազմական լուրջ պաշտպանության կարիք ունեն հատուկ գործողության հաջողությունից։ Ամբողջ Անդրկովկասը հետևում է, թե ինչպես է Ռուսաստանը դիրքավորվում և իրեն պահում եվրոպական գործողությունների թատրոնում։
-Այսինքն Կովկասի երկրները հանձինս Ռուսաստանի տեսնում են առաջին հերթին ռազմական դաշնակից, այլ ոչ թե տնտեսական գործընկեր։
-Իհարկե, բայց դա միանշանակ չէ։ Ադրբեջանի համար դա ոչ ակնհայտ կարգավիճակ է։ Նրա համար առաջին տեղում Իսրայելի և Թուրքիայի հետ ռազմա-քաղաքական համագործակցությունն է։ Ադրբեջանի և Վրաստանի համար դա առաջին հերթին տնտեսական համագործակցությունն է։ Վրաստանի համար ՀՆԱ-ի 10 տոկոս աճը ռուսական ներդրումներ են ապահովել։ Ադրբեջանը Ռուսաստանի հետ համագործակցում է նավթագազային ոլորտում: Իսկ Հայաստանի, Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի համար Ռուսաստանը հանդիսանում է իրենց պետականությունը պաշտպանող գործոն։
- Ժամանակ առ ժամանակ տեղեկություններ են ստացվում Լեռնային Ղարաբաղում փոխհրաձգությունների, ինժեներական, ամրաշինական կառույցների կառուցման մասին։ Կարո՞ղ է Ռուսաստանի դեմ երկրորդ ճակատ բացվել։
-Ռուսաստանի դեմ երկրորդ ճակատը խաղաղապահների դեմ սադրանքների մակարդակն է։ Բայց ներկա պայմաններում ապակայունացումը դեռ ձեռնտու չէ ոչ Հայաստանին, ոչ Ադրբեջանին, ոչ էլ Լեռնային Ղարաբաղին։ Ուստի հիմա այնպիսի պահ է, որ հակամարտությունը չպետք է անցնի ակտիվ փուլի։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
