Կա՞ երաշխիք, որ Ալիևը կկատարի նոր պայմանագրի կետերը, եթե անտեսում է նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Նիկոլ Փաշինյանն իր հրապարակային բոլոր ելույթներում աղաղակում է, որ Ադրբեջանը խախտում է նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությունը, իսկ երաշխավոր Ռուսաստանի Դաշնությունը փաստացի չի կարողանում կատարել իր պարտավորությունները։
Փաշինյանի այս հայտարարությանը հաջորդում է մյուս հակասական հայատարարությունը՝ Հայաստանը խաղաղության պայմանագրի տարբերակ է առաջարկել և, եթե Ադրբեջանը համաձայնի, ապա պատրաստ է ստորագրել։ Այս դեպքում տրամաբանական հարց է ծագում՝ կա՞ երաշխիք, որ Ալիևը կկատարի նոր պայմանագրի կետերը։ Իրականում ոչ մի երաշխիք գոյություն չունի: Բնականաբար, դա միայն Արցախին չի վերաբերում, այլ նաև Սյունիքին՝ դրա նկատմամբ վերահսկողությունը կորցնելուն։
Փաշինյանին պետք է հարցնել՝ դա ի՞նչ պայմանագիր է և ի՞նչ կետեր են։ Վերահաստատվում են արդյո՞ք Արմեն Աշոտյանի հրապարակած փաստաթուղթի կետերը: Արդյո՞ք հրաժարվել են Արցախից և Սյունքից, Սևանի և Էրիվանի նկատմամբ բացահայտ արտահայտած նկրտումներից Ալիևը հրաժարվե՞լ է, թե՞ հարցին կանդրադառնա Արցախը ստանալուց հետո:
Նիկոլ Փաշինյանը միայնակ որոշում կայացնելու իրավունք չունի։ Դա նշանակում է, որ Ադրբեջանը ճնշումների միջոցով կարողանում է իր ուզածին հասնել: Իսկ, այսպես կոչված, միջազգային հանրության համար Ադրբեջանը ճիշտ է գործել, քանի որ իր ուզածին հասնելը Հայաստանն ընդունել է։ Եթե հիմա որևէ երաշխիք և փաստաթուղթ չի գործում, ապա ով էլ լինի երաշխավոր կողմը՝ Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն կամ մեկ ուրիշը, կկարողանա՞ ապահովել այդ պայմանգրի պատշաճ կատարումը, թե՞ կրկին կբավարարվեն կոչերով։ Հայկական կողմին այդ կոչերը բավարարում են, իշխանությունը գործուն, սաստող քայլեր չի նկատում միջազգային հանրությունից, սակայն հայտարարում է, որ արտաքին քաղաքականությունը հիանալի վիճակում է:
Նիկոլ Փաշինյանը հասկանում է, որ պայմանագիրն այս կամ այն կերպ ստորագրելն աշխարհաքաղաքական խնդիր է՝ հաշվի առնելով, որ խնդիրներ կան Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև։ Ստորագրություն դնելով՝ ինքն այս կամ այն բլոկի մեջ է մտնում, որը, ցանկացած տարբերակում, հղի է հետևանքներով։ Եթե ընդունվի Արևմուտքի առաջարկն, ապա Ռուսատանը մեզ չի ներելու, իսկ եթե Ռուսաստանինը, ապա Արևմուտքում Ադրբեջանը կամրապնդի իր դիրքերը: Քանի որ Հայաստանը բանակցություններում որևէ դիրք չունի, ուստի աշխատում է այնպես անել, որ և՛ Արևմուտքը գոհ մնա, և՛ Ռուսաստանը: Թեև հակված է ավելի շատ գոհացնել Արևմուտքին: Այստեղ հայկական կողմը չի հետապնդում հայկական շահը: Կա անձի և աշխարահաքաղաքական բևեռների շահերի բախում: Հենց այս համատեքստում էլ կազմվում են պայմանգրի կետերը:
Աննա Ավետիսյան
