«Ղարաբաղյան հարցում ԵՄ-ի ակտիվությունը Մոսկվայում հակահայկական հռետորաբանության բուռն աճ է առաջացրել»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Kavkaz-uzel.eu-ն գրում է, որ ԵՄ–ն երկարաժամկետ դիտորդական առաքելություն է ուղարկել Հայաստանի Ադրբեջանի հետ սահման։ Այն կբարելավի Հայաստանի անվտանգությունը և կզրկի Ադրբեջանին սահմանին իրավիճակը սրելու հնարավորությունից, դրանով ԵՄ-ն ազդարարում է, որ պատրաստ է փոխարինել Ռուսաստանին տարածաշրջանում։
«Kavkaz-uzel.eu»-ի հետ հարցազրույցում քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանը ասել է, որ ռուս քաղաքական գործիչների հակահայկական հռետորաբանությունը աճել է ղարաբաղյան հակամարտության հարցում ԵՄ–ի նման դիրքորոշման պատճառով։ Նրա խոսքով, Եվրախորհրդարանի բանաձևի նախագծով Ադրբեջանն է պատասխանատու տարածքային վեճերի խաղաղ կարգավորման սկզբունքի խախտման համար։ «Բացի այդ, բանաձևի նախագծում նշվում է ԵՄ-ի հավատարմությունը հակամարտությունների կարգավորման Մադրիդյան սկզբունքներին: Այսպիսով, ԵՄ-ն ընդգծում է, որ ուժի կիրառումը հակամարտությունը լուծելու միջոց չէ, և չնայած հայկական կողմի պարտությանը այն սկզբունքները, որոնք եղել են բանակցությունների սեղանին մինչև պատերազմը, նույնն են մնացել: Եվ դրանք կարևոր քաղաքական դրույթներ են Հայաստանի և Արցախի համար, և որոնք էլ ստիպում են Ռուսաստանին հանդես գալ որպես Ադրբեջանի պաշտպան»,- ասել է քաղաքագետը:
Հիշեցնենք, որ ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն ասել է, որ Հայաստանում ՀԱՊԿ առաքելություն տեղակայելու Ռուսաստանի առաջարկը դեռ ակտուալ է։ Նրա խոսքով, եթե Երևանը շահագրգռված լինի, առաքելությունը կարող է տեղակայվել մեկ կամ երկու օրից։ ՀԱՊԿ-ի պատրաստակամությունը առաքելություն ուղարկել Հայաստան Ռուսաստանի հեղինակությունը փրկելու համար է, կարծիք են հայտնել «kavkaz-uzel.eu»-ի հետ զրուցած հայ վերլուծաբանները։
Լավրովն նաև ասել է, որ Ադրբեջանը Հայաստանի հետ հակամարտության ժամանակ «վերադարձրել է իրեն պատկանող հողերը»։ Ղուկասյանի խոսքով, Լավրովը դրանով արդարացրել է Ադրբեջանի գործողությունները Լեռնային Ղարաբաղում: «Ռուս պետական այրերի «փաստաբանական» գործունեությունը կապված է այն բանի հետ, որ Ադրբեջանը դիվանագիտական օգնության կարիք ունի: Դա փորձ է հակակշիռ ստեղծել ԵՄ-ում ընդունվող որոշումներին: Բայց քանի որ Ռուսաստանը վարկաբեկված է միջազգային ասպարեզում, նրա «փաստաբանական» օգնությունը Ադրբեջանին քաղաքական դիվիդենտներ չեն բերի»,- ասում է քաղաքագետը և ավելացրել, որ Լաչինի միջանցքի արգելափակումը Ռուսաստանի այդ քաղաքականության բացասական հետևանքն է։
Միաժամանակ, Ղուկասյանը ոչ կոռեկտ է անվանել այն պնդումները, թե Ռուսաստանի նման քաղաքականությունը «արևմտամետ» Նիկոլ Փաշինյանի արդյունքն է։ «Նիկոլ Փաշինյանը Կրեմլի հավատարիմ և նվիրված օգնականն է Հայաստանում, իշխող ուժը Փաշինյանի գլխավորությամբ չեղյալ է համարել Եվրամիության հետ համապարփակ համագործակցության պայմանագիրը, մասնավորապես, ըստ դրա ՀՀ քաղաքացիները պետք է Շենգենյան գոտում օգտվեին առանց վիզայի ռեժիմից: Երկար ժամանակ Փաշինյանը հանուն Ռուսաստանի մերժեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի խաղաղության կարգավորման առաջարկը, ինչը, ի թիվս այլ գործոնների, հնարավորություն էր ստեղծում Ադրբեջանի հարձակմանը Արցախի վրա»,- պարզաբանել է նա։
ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը ստեղծվել է 1992 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման հարցը լուծելու համար։ ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարել է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը դադարեցրել է իր գործունեությունը ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նախաձեռնությամբ։ Ըստ Ղուկասյանի Ռուսաստանը տորպեդահարում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունը, քանի որ այդ ձևաչափն այլևս չի դիտարկում որպես ԱՄՆ-ի հետ համագործակցության հարթակ: Ռուսաստանի դիրքերը Հայաստանում ամուր կլինեն այնքան ժամանակ, քանի դեռ Փաշինյանն է իշխանության գլխին, եզրափակել է Ղուկասյանը։
Քաղաքական դիտորդ Նաիրա Հայրումյանի կարծիքով, ռուս քաղաքական գործիչների հռետորաբանությունը կապված է Փաշինյանի և նրա թիմի հետ, բայց նրանք ոչ թե «արևմտամետ» են, այլ գործում են ինքնապահպանման բնազդով։ «Հայաստանի իշխանությունների կողմնորոշումը կախված է անձնական սպառնալիքի հետ, և եթե նրանք համարեն, որ Արևմուտքն ավելի ուժեղ է, ապա արտաքին քաղաքական շրջադարձ կարող է լինել: Բայց քանի դեռ Ռուսաստանը սահմանապահներ, 102-րդ ռազմաբազա ունի Հայաստանում և Ղարաբաղում խաղաղապահներ դժվար թե Երևանը, արագ շրջադարձի ցանկություն ունենա, քանի որ իշխանությունները հասկանում են, թե դա ինչով կարող է հղի լինել անձամբ իրենց համար»,- պարզաբանել է Հայրումյանը։
Ռուս քաղաքական գործիչների հակահայկական հռետորաբանությունը կապված է Փաշինյանի գործողություններից և հայտարարություններից նրանց դժգոհության հետ, կարծիք է հայտնել քաղաքագետ Արմեն Վարդանյանը։ «Կրեմլը բացասաբար է արձագանքում Հայաստանի իշխանությունների քաղաքականությանը, որն իրենց դուր չի գալիս: Ռուսաստանում սովոր են Հայաստանին հեզ տեսնել: Եվրոպացի դիտորդներ հրավիրելը, Հայաստանի հրաժարումը Ադրբեջանին և Ռուսաստանին Սյունիքով միջանցք տրամադրելուց... այդ ամենը առաջացնում է Կրեմլի վրդովմունքը»,- ասել է նա «kavkaz-uzel.eu»-ի թղթակցին։ Նրա խոսքով, հակահայկական հայտարարությունների մյուս պատճառը Ռուսաստանի քաղաքականությունն է, որը պաշտպանում է Ադրբեջանի շահերը։ Այն պնդումները, թե ՌԴ քաղաքական վերնախավի հակահայկական հայտարարությունների պատճառը Փաշինյանի արևմտամետ կողմնորոշումն է, ճիշտ չեն, հավելել է Վարդանյանը։ «Կրեմլին դուր չեն գալիս Փաշինյանի հայտարարություններն ու քայլերը, բայց նա արևմտամետ քաղաքական գործիչ չէ։ Հայաստանում արտաքին քաղաքական վեկտորի կտրուկ փոփոխություն բացառվում է։ Հնարավոր է, որ քայլ առ քայլ լինի։ Եվ դա պայմանավորված կլինի համաշխարհային հարթակում Ռուսաստանի դիրքերի կորստի հետ»,- եզրափակել է քաղաքագետը։ Քաղաքագետը միաժամանակ չի բացառել, որ ապագայում Հայաստանում իշխանափոխությունը կարող է բխել Կրեմլի շահերից։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
