Le Spectacle du monde պարբերականում հրապարակվել է Ռուբեն Վարդանյանի ծավալուն հարցազրույցը

Ֆրանսիական հեղինակավոր Le Spectacle du monde պարբերականում հրապարակվել է Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանի  ծավալուն հարցազրույցը:  Վարդանյանը կրկին հանդես է եկել արմատական մոտեցումներով և վճռական պատասխաններով: Ինչպես իր Արցախ գալու օրն էր ներկայացնում շարժառիթը, այնպես էլ հիմա:

«2020 թվականին, երբ Ադրբեջանն սկսեց իր հարձակումը, ես հասկացա, որ Բաքուն փուլ առ փուլ շարունակում է ամբողջ հայությանը Արցախից դուրս մղելու իր ծրագիրը, ինչպես նաև վտանգի տակ է դնում այնտեղ ապրող 30000 երեխաներին։ Հայրենիքս իսկապես աննախադեպ ճնշման էր ենթարկվում, և ես հասկացա՝ ժամանակն է, որ ես էլ մտնեմ այդ պայքարի մեջ: Իմ հեղինակությամբ, իմ հմտություններով, իմ հնարավորություններով ուրիշ ե՞րբ պետք է գործեի, եթե ոչ հիմա։ Դա ընտրություն է, որը ես արել եմ ներկայի համար, բոլոր նրանց համար, ովքեր ապրում են այսօր, բայց նաև գալիք սերունդների համար, որովհետև այս հողի վրա մենք ապրում ենք հազարավոր տարիներ և, հուսով եմ, դեռ հազարավոր տարիներ կշարունակենք ապրել»,- պարբերականին տված հարցազրույցում ասել է Արցախի պետնախարարը:

Տրամաբանական հաջորդ հարցը վերաբերում էր Լաչինի միջանցքի արհեստական շրջափակմանը: Հարցին պատասխանելով՝ Վարդանյանը հստակ հիմնավորել է, թե ինչո՞ւ ադրբեջանցիների նպատակը չի կարող լինել բնապահպանական: Հիշեցրեց նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությամբ ստանձնած պարտավորությունները և իհարկե այն, որ իրենց՝ արցախցիներին, նման քայլերով կոտրել չի լինի: Հետաքրքրական է, որ չընկրելու որոշումը պետնախարարն ընդունել է բլոկադայի առաջին օրը և անդրդրվելի է: Թեև հումանիտար խնդիրները բազում են, սակայն Վարդանյանը հավատում է, որ հաջողության են հասնելու և ամենակարևորն այն է, որ կարողացել է այնպես անել, որ նման որաշման գան նաև արցախցիները: Այս վճռականությունն Արցախում չի դրսևորվել 2018թ-ից ի վեր և պարզ է, որ պետք է հակասություն առաջացներ նախագահ Արայիկ Հարությունյանի և ՀՀ իշխանության մոտեցումների հետ: Վարդանյանը խոսում է սեփական կապերը գործի դնելու, ՌԴ-ի հետ համագործակցության, նույնիսկ չի բացառում Ադրբեջանի հետ հետագա հարաբերությունների կարգավորումը, բայց չի խոսում ՀՀ իշխանության հետ համագործակցության մասին: Բանն այն է, որ չի թաքցնում, որ հույսեր չունի և Արցախի պաշտպանությունը դիտարկում է բոլոր ասպեկտներում, բայց ոչ ՀՀ-ի կողմից:

Միջազգային հանրության դիրքորոշումներն էլ է արդարացնում՝ ռեալ գնահատելով իրավիճակը և թշնամու հնարավորությունները: «Ցավոք, աշխարհը կառավարվում է ռեալպոլիտիկի սկզբունքներով։ Որոշումներ կայացնողները կարող են անտեսել մարդու իրավունքները, արժեքները, թափանցիկությունը, նրանք կարող են իրենց իրավունք վերապահել՝ որոշելու, թե որն է ճիշտ կամ սխալ: Օրինակ, այն, ինչն այս պահին կարևոր է Եվրոպայի համար, գազն է: Եվ ամենևին էլ կարևոր չէ, թե կոնկրետ որտեղից է այն գալիս: Միշտ կա մեծ խաղ, որն ընթանում է մեծ քաղաքական պայքարով։ Ֆրանսիան ամենասկիզբից հանդես է եկել ի աջակցություն մեզ։ Սա գալիս է իշխանություններից, բայց նաև քաղաքացիական հասարակությունից: Տպավորություն ունեմ, որ նրանք մեզ աջակցում են, քանի որ սա նման է Դավթի և Գողիաթի պատմությանը: Մենք փոքր ժողովրդավարական երկիր ենք, անցկացնում ենք ընտրություններ, ունենք քաղաքական կուսակցություններ, հակադիր տեսակետներ։ Ադրբեջանն ավտորիտար սուլթանություն է, որտեղ սուլթանը միախառնում է իր երկրի շահերը սեփական շահերի հետ։ Իսկ Ֆրանսիայում դուք դեռ շարունակում եք ուշադրություն դարձնել այդպիսի արժեքների»,- նշել է Վարդանյանը՝ խոսելով իր ակնկալիքների մասին բարեկամ Ֆրանսիայից և անձամբ Մակրոնից:

Նա ակնկալում է պատժամիջոց. «Այն, ինչ նա, այնուամենայնիվ, կարող է անել, Իլհամ Ալիևին և նրա ընտանիքին ասելն է, որ նրանք այլևս ցանկալի հյուրեր չեն Ֆրանսիայի համար, քանի որ այն, ինչ նրանք անում են, այլևս ընդունելի լինել չի կարող: Դա կարող էր ազդեցություն ունենալ, քանի որ բռնապետերը զգայուն են իրենց հեղինակության նկատմամբ։ Այդ իսկ պատճառով կարծում եմ, որ Ալիևների ընտանիքի դեմ պատժամիջոցները օգտակար կլինեն։ Դա կարող է միջոց լինել՝ նրան հաղորդելու, որ միշտ չէ, որ նա կարող է անել այն, ինչ ուզում է»:

Վարդանյանը հստակ դիրքորոշում և մոտեցում ունի, ի տարբերություն ՀՀ իշխանության, նույնիսկ լուծումներ է առաջարկում: Սրանք հստակ գործողությունների մշակված և հաշվարկված պլանի մասին  են խոսում, որը սպասարկում է Արցախի և արցախցու շահը, ոչ թե այլ երրորդ երկրի, լինի դա Արևմուտք, Թուրքիա, Արդրբեջան, Ռուսաստան և այլն: Վարդանյանն ամբոջը հարցազրույցի ընթացքում չի խոսում, թե ով է անում այս կամ այն քայլը, այլ՝ խոսում է թե ինչ է պետք Արցախին և ինչ պետք է անեն: Իսկ վերջում ամփոփում է ի լուր բոլորի՝ զիջումներ չեն լինելու, ինքն Արցախից գնալու մտադրություն չունի՝ անկախ Ալիևի հոխորտանքներից:

Աննա Ավետիսյան