Հայկական կոնյակ. Հայտնի խմիչքի նոր դարաշրջանը
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
vedomosti.ru–ն գրում է, որ Մինչ եվրոպական հեղինակավոր ալկոհոլային ըմպելիքները լքում են Ռուսաստանը, հայկական կոնյակը ժողովրդականության նոր ծաղկում է ապրում: Այս մասին Vedomosti–ին ասել է «Արկոն Թրեյդ» ՍՊԸ-ի հիմնադիր Արտեմ Բադրուդինովը, ով արտադրում և ներկրում է հայկական կոնյակներ և գինիներ։
– Հայկական կոնյակը որակով կարո՞ղ է համեմատվել ֆրանսիականի հետ։
– Հայկական կոնյակը հարուստ պատմություն ունի: Ենթադրվում է, որ Հայաստանում կոնյակի արտադրությունը հիմնադրվել է 1887 թվականին Երևանի առաջին գիլդիայի վաճառական Ներսես Թաիրյանի կողմից նախկին Էրիվան ամրոցի տարածքում կառուցված առաջին գինեգործարանում։ Արդեն այդ ժամանակ կոնյակը պատրաստվում էր դասական ֆրանսիական տեխնոլոգիայով, քանի որ դա Ֆրանսիական կոնյակներն էին, որոնք մինչ այդ գրեթե մեկուկես դարվա պատմություն ունեին, և համարվում էին որակի չափանիշ: Ես չեմ վիճի, որ հայկական կոնյակը կարող է ամբողջությամբ փոխարինել ֆրանսականին։ Չնայած արտադրության տեխնոլոգիաների նմանությանը, դրանք դեռևս երկու տարբեր ապրանքներ են, որոնք բավականին տարբեր են համով և որոնք պետք է առանձին գնահատվեն: Չի կարելի ասել, որ մի ըմպելիքն ավելի վատ է, իսկ մյուսը ավելի լավը։ Եթե ֆրանսիական կոնյակներում, որպես կանոն, գերակշռում են թարմ մրգերն ու խոտաբույսի տարրերով նուրբ բուրմունքները, ապա հայկական կոնյակներում շեշտը դրված է չորացրած մրգերի վրա՝ դրանք ընդգծված քաղցր են և հարուստ։ Կոնյակը կենդանի մթերք է, որի համը կախված է բազմաթիվ գործոններից, այդ թվում՝ այն նկուղի օդի ջերմաստիճանից և խոնավությունից, որտեղ այն հնեցվում է։ Արտադրության համար կարելի է գնել արտասահմանյան սարքավորումներ, բայց հողը գնել, որի վրա աճում է խաղողը, անհնար է, և դա մեծ նշանակություն ունի խմիչքի համի համար։ Ուստի Հայաստանում ֆրանսիական ըմպելիքի ճշգրիտ կրկնօրինակը ստեղծելը հաստատ չի աշխատում։ Եվ դժվար թե արժե դա անել, յուրաքանչյուր կոնյակ ունի իր գնահատողը:
-Ամանորյա տոներն են առջևում, կոնյակ հաճախ են նվեր գնումընկերների, գործընկերների համար։ Ինչպե՞ս ընտրել և ինչո՞վ խմել կոնյակը:
– Առանց համտեսելու կոնյակի որակը գործնականում անհնար է որոշել։ Ուստի նրանց, ովքեր ցանկանում են իսկապես հասկանալ ըմպելիքի համի բարդությունները, խորհուրդ կտամ մասնակցել այն հատուկ միջոցառումներին, որտեղ մասնագետները բոլորին հատուկ հնարքներ են սովորեցնում։ Հետաքրքիր որոշումներ կարելի է գտնել նաև այն ռեստորաններում, որտեղ ներմուծման փոխարինման պատճառով ճաշացանկն արդեն բավականին նկատելիորեն փոփոխվել է։ Ինչ վերաբերում է կատարյալ համադրմանը, ապա խորհուրդ եմ տալիս անպայման փորձել կոնյակը շոկոլադով։ Ինձ թվում է, որ հենց այդ աղանդերն է թույլ տալիս առավելագույնս բացահայտել այդ խմիչքի համը։ Ավելի ամառային տարբերակը ծիրանով կոնյակ խմելն է, որը շատ թարմացնող համադրություն է: Հայկական ավանդական զուգավորումը կոնյակն է փախլավայի հետ՝ հատկապես տաքացվող:
– Հե՞շտ է Ռուսաստանում հայկական կոնյակ վաճառելը։
– Իմ փորձը ցույց է տալիս, որ դա ամենևին էլ այնքան պարզ չէ, ինչքան թվում է: Հայաստանից մի շարք արտադրողներ հիմնականում գործում են մանրածախ նվազագույն գների սեգմենտում, որտեղ շուկայավարման ծախսեր չկան, սակայն պահանջվում է չափազանց ցածր գին և արդյունքում՝ խմիչքի միջակ որակ։ Չէի ցանկանա նման մատակարարների օրինակներ նշել, քանի որ կարծում եմ, որ դա ճիշտ չէ։ Կան արտադրողներ, որոնք ընտրել են դիվերսիֆիկացված մոտեցում՝ աշխատում են և՛ «առաջին գնի» մոդելի վրա, և՛ միջին գների սեգմենտներում։ Այդ գործարաններից են Շախնազարյանը, ԿՎՎԿԱ–ն, ՄԱՊ–ը և այլն: Շուկայի առաջատարներից մեկը՝ EKZ-ն (Արարատ կոնյակ), կենտրոնացած է «միջին պլյուս» սեգմենտի մեկ ապրանքանիշի վրա՝ կոնյակի գները սկսվում են 1000 ռուբլուց, և դա վաճառքի միայն չնչին մասն է, ավելի էժան գիծ է«Հայկ»–ը (մեկ շիշը սկսած 500 ռուբլուց): Չնայած արտադրանքի դիվերսիֆիկացման կարևորությանը, իմ տեսակետից անհրաժեշտ է առանձնացնել ֆոկուսային գիծը, որը կդառնա ընկերության արտադրանքի տեսականու առաջատարը: «Արկոն» ընկերության համար դա դարձել է Տարոս կոնյակների հավաքածուն՝ 600-ից 1500 ռուբլի գնով մի շշի համար: Եվ դա թեև նրան, որ մենք ունենք ավելի շատ պրեմիում գծեր այլ գներով՝ օրինակ՝ 25 տարվա Իրջևանի կոնյակը 6000 ռուբլով մի շշի համար: Միջին գնային կատեգորիայում ոգելից խմիչք արտադրողներին պետք չէ սպառողներին գրավել միայն էժան գներով։ Կհաղթի նա, ով ունի կայուն որակ, թանկ բրենդինգ և ակտիվ մարքեթինգային աջակցություն։
– Միջազգային ապրանքանիշերի հեռանալն ինչպե՞ս է ազդել իրավիճակի վրա:
– Ավանդաբար համարվում է, որ հայկական կոնյակը զանգվածային արտադրանք է, ուստի ռուսական շուկայում այդ հատվածում այնքան էլ շատ պրեմիում ապրանքանիշեր չկան: Գնորդներից շատերը հիմնականում ծանոթ են Արարատի կոնյակներին։ Այս տարի իրավիճակն արմատապես փոխվել է՝ պրեմիումի պահանջարկը զգալիորեն աճել է։ Դա պայմանավորված է շուկայում տեղի ունեցող հսկայական փոփոխություններով։ Անդրազգային ընկերությունների հիմնական մասը լքել է Ռուսաստանը, օրինակ շոտլանդական վիսկի արտադրողները, որոնք հսկայական տեղ էին զբաղեցնում ամբողջովին հեռացել են: Նրանց հաջորդել են ֆրանսիական կոնյակի բազմաթիվ հայտնի ապրանքանիշեր՝ Martell, Remy Martin, Hennessy։ Camus–ը մնացել է, բայց մեկ բրենդը չի կարող ծածկել գնորդի բոլոր կարիքները։ Իսկ եթե բյուջետային ալկոհոլին դեռ կարելի է այլընտրանք գտնել, ապա պրեմիում սեգմենտում արդեն առկա է դեֆիցիտ, որը որը, ինձ թվում է, մի գիշերում չի վերանա նույնիսկ զուգահեռ ներկրումների ցանկում ալկոհոլը ներառելուց հետո։ Գիտեմ, որ այսօր ռուսական մանրածախ առևտրի ցանցերը մեծ ծավալներով ալկոհոլային ապրանքներ են գնում հայ արտադրողներից՝ դարակներում տեսականու պակասի խնդիրը լուծելու համար։ Արդեն ակնհայտ է, որ դրանց նկատմամբ պահանջարկը կաճի, և դա հաստատում է նաև վիճակագրությունը՝ 2022 թվականի առաջին 10 ամիսներին մեր արտադրանքի ներկրումը 2021 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 40–45%-ով։ Ուստի կարելի է ասել, որ հայկական կոնյակների համար այսօր նոր ծաղկման շրջան է։
-Ո՞րն է լավ կոնյակի գաղտնիքը:
- Իհարկե, ավանդական տեխնոլոգիան: Բարձրորակ ըմպելիք ստանալու համար պահանջվում է որոշակի տեսակաների խաղող՝ շաքարի և թթվայնության ճիշտ հավասարակշռությամբ, դրանց թորում և հնացում ամբողջովին փայտե կամ մետաղական, բայց կաղնու ձողերով երեսպատված, տակառներում։ Իհարկե, այսօր կան կոնյակի արտադրությունն օպտիմալացնելու բազմաթիվ եղանակներ, սակայն դրանց օգնությամբ միայն ցածրորակ արտադրանք է ստացվում։ Լավ ալկոհոլ ստեղծելիս չի կարելի խնայել ոչ հումքի, ոչ սարքավորումների վրա, և կոնյակն այդ առումով բացառություն չէ:
- Ալկոհոլային խմիչքներ արտադրողները զբոսաշրջային էքսկուրսիաներ ունեն՝ արտադրություն, դաշտեր և խաղողի այգիներ։ Նման բան նախատեսու՞մ եք հայկական կոնյակի գիտակների համար։
-Առայժմ մեր հիմնական խնդիրը գործարանն ավարտին հասցնելն է։ Այն գտնվում է եզակի վայրում՝ Հայաստանի հարավային մասում՝ Արագած լեռան լանջին։ Մեր տարածքում կա 27 հա խաղողի այգի, որից ստացված բերքը նախատեսում ենք օգտագործել ոչ միայն կոնյակների, այլ նաև բարձրակարգ գինիների պատրաստման համար։ Գործարանի կառուցման ընթացքում հայտնաբերվել են հնագույն արտեֆակտներ, այդ թվում՝ պղնձի դարաշրջանի արժեքավոր դամբարաններ, ուստի այդ տարածքում հնագիտական պեղումներ են ընթանում։ Մենք նախատեսում ենք, որ մեր արտադրության բացումից հետո այդ վայրը կդառնա զբոսաշրջային գրավչության կետ, որտեղ հնարավոր կլինի համտեսել կոնյակ և խորասուզվել Հայաստանի հարուստ պատմության մեջ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
