«Պուտինը թույլ չի տա Հայաստանին դուրս գալ ՀԱՊԿ–ից»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Pravda.ru–ն գրում է, որ Երևանում ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության խորհրդում (ՀԱՊԿ) ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հրաժարվել է ստորագրել «Հայաստանին աջակցության մասին» վերջնական փաստաթուղթը այն հիմքով, որ չկա Ադրբեջանի հետ հակամարտության քաղաքական գնահատական, որը չի համապատասխանում երկրի շահերին։
Փաշինյանը կարծում է, որ Ադրբեջանը օկուպացրել է Հայաստանի տարածքը (նկատի ունի, հավանաբար, Սյունիքի մարզի մի մասը) և ՀԱՊԿ Անվտանգության խորհուրդների խորհրդի որոշմամբ առաջարկում է «արագացնել ադրբեջանական կողմի հետ անհրաժեշտ քաղաքական և դիվանագիտական աշխատանքը ուղղված 2021 թվականի մայիսի 11-ի դրությամբ ադրբեջանական զորքերի անհապաղ և անվերապահ դուրսբերումը Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքից նախնական դիրքեր»։
«Վերոնշյալ իրադարձությունների քաղաքական գնահատականն անհրաժեշտ է առաջին հերթին բարոյական տեսանկյունից, քանի որ դա պետք է լինի դաշնակցային հարաբերությունների տրամաբանական դրսևորում»,- ասել է Փաշինյանը։
Նա հայցեր է ներկայացրել նաև ռուս խաղաղապահների դեմ, որոնք, նրա կարծիքով, չեն կատարում իրենց պարտականությունները Լեռնային Ղարաբաղի սահմանազատման գծում։ Հստակեցնենք, որ խնդիրն այն է, որ Ադրբեջանն արդեն դե յուրե Ղարաբաղը համարում է իր տարածքը, բայց դե ֆակտո չի մտնում այնտեղ, իսկ Հայաստանը պնդում է, որ Ղարաբաղի կարգավիճակը որոշվի հանրաքվեով։
«Հոկտեմբերի 31-ին Սոչիում կայացած եռակողմ հանդիպման ժամանակ ես ներկայացրել եմ Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունների առաջարկն այդ թեմայով՝ միջազգային երաշխիքներով ստեղծել ապառազմականացված գոտի Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ, ինչի արդյունքում Լեռնային Ղարաբաղը կարող է նման մեծության պաշտպանության բանակի կարիք չունենալ»,- ասել է Փաշինյանը։
Հայաստանի խորհրդարանի նախագահ Ալեն Սիմոնյանն էլ կարծում է, որ ՀԱՊԿ-ը կենսունակ չէ: «Կյանքն ապացուցում է, որ ՀԱՊԿ-ի ռազմական դերը հետխորհրդային տարածքում իրեն չի արդարացնում»,- ասել է նա։Պատգամավորի խոսքով, Հայաստանը միացել է ՀԱՊԿ-ին «թուրք-ադրբեջանական տանդեմից պաշտպանվելու համար» և դա չի ստացել։ «Մենք սպասում էինք, որ գոնե քաղաքական գնահատականը իր տեղը կգտնի փաստաթղթում»,- ասել է Սիմոնյանը։
«Ապագայի պատկերը» հեռագրային ալիքի կարծիքով Հայաստանի դուրս գալը ՀԱՊԿ-ից կանխատեսված է։ Երևանին, ինչպես և Աստանային, Արևմուտքում մեծ պրեֆերենցիաներ են խոստացել Ռուսաստանի Դաշնության հետ դաշինքներից դուրս գալու համար, և այդ ծրագրերի իրականացման մեկնարկը 2023 թվականի գարունն է։
Քաղաքական փորձագետ, տնտեսագիտության դոկտոր, Հասարակական կարծիքի ուսումնասիրման համառուսաստանյան կենտրոնի գիտական խորհրդի նախագահի տեղակալ Իոսիֆ Դիսկինը «pravda.ru»-ի հետ զրույցում ասել է, որ Ռուսաստանը հարկադրված է ներքաշվել շատ բարդ «վեճերի» մեջ ՀԱՊԿ-ում Հայաստանի հանդեպ ունեցած իր նախկին պարտավորությունների ուժով։ Փորձագետը կարծում է, որ ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի դուրս գալը «մեծապես կնվազեցնի» Ռուսաստանի պարտավորությունները այդ տարածաշրջանում, և «անհրաժեշտ չի լինի այնտեղ (Գյումրիում) ռազմաբազա պահել, և մշտապես լինել Ադրբեջանի հետ բավականին սուր խնդրահարույց հարաբերությունների մեջ»: Իոսիֆ Դիսկինը կարծում է, որ Ռուսաստանը Հայաստանի փոխարեն չպետք է ապահովի այդ երկրի ազգային անվտանգությունը: «Հայ-ադրբեջանական ռազմական հակամարտության ժամանակ, որը Ռուսաստանը մեծ հաշվով մարեց, Հայաստանը անընդհատ բողոքում էր, որ Ռուսաստանը զորք չի ուղարկում, մինչդեռ Հայաստանը ինքը իր պաշտպանական ներուժի զգալի մասը չօգտագործեց իր խնդիրները լուծելու համար: Այնպիսի զգացողություն է, որ բոլորը պետք է լուծեն Հայաստանի խնդիրները, բացի իրենից: Բայց նման մոտեցմամբ հարցեր են առաջանում, թե այս գծով մենք որքանո՞վ ենք ներքաշվելու շատ սուր աշխարհաքաղաքական հանգույցի խնդիրների մեջ»,- նշել է փորձագետը։
ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանն էլ սոցցանցի իր պաշտոնական էջում հայտնել է, որ ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուի հետ զրույցի արդյունքում ՀԱՊԿ ԱԽ նիստից անմիջապես հետո մտքերի փոխանակում է տեղի ունեցել պաշտպանության ոլորտի հարցով։ «Մտքեր փոխանակեցինք փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող մի շարք հարցերի շուրջ, մասնավորապես պաշտպանության ոլորտում համագործակցության»,- գրել է նախարարը։
Հայաստանն ու Ռուսաստանի Դաշնությունը երկկողմանի համաձայնագիր ունեն փոխօգնության և համագործակցության մասին, որն էլ հավանաբար հիմք կհանդիսանա հետագա հարաբերությունների համար։ Դատելով Վլադիմիր Պուտինի և Փաշինյանի միջանցքում ընթացող մտքերի աշխույժ փոխանակումից՝ Հայաստանին որոշակի երաշխիքներ են տրվել։ Ռուսաստանն, իհարկե, կանի ամեն ինչ Գյումրիում գտնվող իր ռազմաբազայով Հարավային Կովկասը պահելու համար։ Վերջինս չեզոքացնում է բազմաթիվ իսլամիստական սպառնալիքներ, և ոչ միայն Ասիայից: Հիշեցնենք, որ Թուրքիան ֆինանսավորում է «Թուրան» գումարտակը, որը կռվում է Ուկրաինայի կողմից Հյուսիսային ռազմական օկրուգում։ Բացի այդ, ՌԴ նախագահն ակնհայտորեն հասկանում է, որ ՀԱՊԿ-ը պետք է ամրապնդել, այլ ոչ թե ոչնչացնել։ Վերջինս անհույս ճանապարհ է, որը բացում է դռները ՆԱՏՕ-ի համար Ռուսաստանի դեմ մղվող հիբրիդային պատերազմում։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
