Ֆրանսիան ակտիվանում է ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում․ Ի՞նչ վտանգներ կարող են լինել
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Հայ-ադրբեջանական հակամարտության կարգավորման գործընթացում մինչ վերջերս ակտիվ էին միայն Ռուսաստանն ու Միացյալ նահանգները։ Պուտինը իր հերթին էր Ալիևին և Փաշինյանին կանչում իր մոտ, ԱՄՆ պետքարտուղար Բլինքենն էլ՝ երկու երկրների արտգործնախարարներին։
Տևական ժամանակ եվրոպական կառույցներն ու մասնավորապես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի երկրորդ համանախագահող Ֆրանսիան այդքան էլ ակտիվ չէին, ինչը թերևս հարուցել է ֆրանսիական իշխանությունների տարակուսանքը և նրանք առաջիկայում բավականին լրջորեն ներգրավվելու են կարգավորման գործընթացում։ Նոյեմբերի 15-ին Ֆրանսիայի Սենատում քննարկվելու է Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ սահմանելու և Հայաստանի տարածքից ադրբեջանական զինված ուժերի անհապաղ դուրս բերման կոչով բանաձևը։
Նախագծով նախատեսվում է, որ օրենսդիր մարմինը դատապարտելու է օգոստոսի սկզբին Լաչինի միջանցքում և սեպտեմբերին Հայաստանի արևելյան շրջաններում Ադրբեջանի իրականացրած ռազմական ագրեսիաները, կոչ է արվելու ադրբեջանի իշխանություններին և տարածաշրջանում նրանց բոլոր գործընկերներին՝ մասնավորապես Թուրքիային, հարգել Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը, ինքնիշխանությունն ու անկախությունը։
Ֆրանսիայի Սենատը կոչ է անելու անհապաղ ազատ արձակել և վերադարձնել բոլոր հայ ռազմագերիներին, նաև Կառավարությանն առաջարկելու է քննարկել Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար գրասենյակ ստեղծելու հնարավորությունը։ Հատկապես վերջին կետը՝ գրասենյակ ստեղծելու վերաբերյալ, կարող է հանգեցնել ֆրանս-ադրբեջանական հարաբերությունների լուրջ սրմանը։ Ալիևը, որ հայտարարում է, թե 44-օրյա պատերազմով լուծել է ղարաբաղյան հարցը, թույլ չի տա իր խոսքերով ՝ սեփական տարածքում, որևէ այլ գրասենյակի տեղակայումը, բացառությամբ ռուս-թուրքական մանիտորինգային կենտրոնի, որն էլ ստեղծվել է եռակողմ համաձայնությամբ։
Նախօրեին՝ Ֆրանսիայի նախագահը զանգահարել է Իլհամ Ալիևին, քննարկել են Պրահայում կայացած քառակողմ հանդիպման արդյունքները։ Նախ, հեռախոսազրույցը կայացել է ֆրանսիական կողմի նախաձեռնությամբ։ Ելիսեյան պալատի հաղորդագրության համաձայն՝ զրուցակիցները Պրահայում քառակողմ հանդիպման արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացման գործում սերտ համակարգման ցանկություն են հայտնել, Մակրոնը վերահաստատել է Ֆրանսիայի պատրաստակամությունը, աջակցել երկու երկրների միջև կարգավորման գործընթացին և աշխատել տարածաշրջանում քաղաքական լուծման հասնելու համար, որը թույլ կտա երկարատև խաղաղություն հաստատել։
Մակրոնը նաև ողջունել է Ադրբեջանի հետ Հայաստանի սահման գործուղղված ԵՄ քաղաքացիական առաքելության կայունացնող ազդեցությունը։ Սա, թերևս, ապտակ է Ալիևին, որը ինքն ի սկզբանե չէր ցանկանում որևէ եվրոպական մոնիթորինգային առաքելության տեղակայում, ընդ որում իրենց տարածքում նման կենտրոն գոյություն չունի։ Մակրոնի այս ակտիվացումը դրական կամ բացասական հետևանքներ կարող է ունենալ՝ կախված արդեն Ադրբեջանի և նրա հովանավորների լկտիության աստիճանից։
Աննա Նադոյան
