Հրաժեշտ Հայաստանին. պաշտոնական Երևանը բացահայտ գնում է դեպի ԱՄՆ-ի հետ դաշինքի
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Bloknot.ru-ն գրում է, որ սոցիոլոգիական հարցումների համաձայն` հայաստանցիների ավելի քան 50%-ը երկրի ապագան տեսնում է Ռուսաստանի հետ դաշինքի մեջ։ Սակայն վերջին տարիներին այդ թվերը զգալիորեն նվազել են, իսկ կենցաղային ռուսաֆոբիայի դեպքերը, ընդհակառակը, աճել են։ Բացի այդ, ԱՄՆ-ի Սենատի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Նենսի Փելոսիի Երևան կատարած այցից հետո Հայաստանը հրաժարվեց մասնակցել ՀԱՊԿ զորավարժություններին, մեղադրեց Մոսկվային սպառազինության պայմանագրերը խախտելու մեջ և երկիր հրավիրեց ՄԱԿ-ի կամ ԵԱՀԿ-ի զինված խաղաղապահների։ Փաստորեն, պաշտոնական Երևանը բացահայտորեն գնում է դեպի ԱՄՆ-ի հետ դաշինք, նա Ռուսաստանին փոխարինող է գտել: Հայաստանի սոցիալական ցանցերն ու լրատվամիջոցները լցված են Ռուսաստանի հասցեին հնչող մեղադրանքներով, որ նա «հանձնել է Արցախը» և իր դաշնակցին։
Կան նաև բավականին պաշտոնական հայտարարություններ։ Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը ասել է այն «լիովին փլուզված» հույսի մասին, որ ՀԱՊԿ մեխանիզմները կակտիվանան։ Իսկ Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանը հայտարարել է, որ երկրի բնակչության համար դժվար է հասկանալի փաստարկներ բերել այն բանի օգտին, որ ՀԱՊԿ-ով նախատեսված միջոցառումները չեն իրականացվում։ Իսկ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն է արդեն հրապարակայնորեն Ռուսաստանին մեղադրել զենքի մատակարարման պարտավորությունները չկատարելու մեջ: Բացի դա, ըստ հնդկական լրատվամիջոցների, Հայաստանը Հնդկաստանի հետ կնքել է շուրջ 270 մլն դոլարի զենք գնելու պայմանագիր։
«Ռուսական միություն» շարժման համահիմնադիր, քաղաքագետ Ալեքսեյ Կոչետկովի կարծիքով Հայաստանի և Ադրբեջանի հակամարտության նկատմամբ ՀԱՊԿ-ի անհասկանալի պահվածքի պատճառը Հայաստանի իշխանությունների քաղաքականությանն է։ Փորձագետը կարծում է, որ ՀԱՊԿ ղեկավարությունը հրաժարվել է ուղղակի ռազմական օգնություն տրամադրել Հայաստանին, քանի որ այլևս պատասխանատու գործընկեր չի համարում Արևմուտքի հետ սերտ կապեր ունեցող Նիկոլ Փաշինյանին։ « Կազմակերպությունում անհրաժեշտ չեն համարում բաց հակամարտություն սկսել Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Ուկրաինայում ռազմական հատուկ գործողության ֆոնին: Ռուսաստանին և նրա դաշնակիցներին այժմ ամենաքիչն է պետք Կովկասում երկրորդ ճակատի բացումը»,- նշել է Կոչետկովը։ Փորձագետի կարծիքով Փաշինյանի արտաքին քաղաքականությունը վերջին մի քանի ամիսներին Հայաստանի համար պարզապես «ինքնասպանություն» է։ Ռուսաստանի Դաշնության և Արևմուտքի բավականին կոշտ դիմակայության համատեքստում պաշտոնական Երևանը մինչև վերջին պահը փորձել է նստել երկու աթոռների վրա, ընդգծել է ռուս քաղաքագետը։
Փաշինյանը նախկինում ևս բազմիցս ցանկություն է հայտնել ֆրանսիացի խաղաղապահների բերել։ Քաղաքական գործիչը նույնիսկ մի անգամ պատահաբար Պուտինին անվանել է «Ֆրանսիայի նախագահ»։ Եվ շատ հայ քաղաքական գործիչներ շեշտում են, որ ԱՄՆ-ն է գլխավոր դերը խաղացել Երևանի և Բաքվի միջև վերջին ճգնաժամի կարգավորման գործում։ Արևելագետ Լարիսա Ալեքսանյանը նշում է, որ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահի վերջին այցը Հայաստան նպատակ ունի «Ռուսաստանին դուրս մղել տարածաշրջանից»:
«Սա Արևմուտքի հերթական փորձն է՝ սեպ խրել Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերություններում։ Փելոսիի այցը հանգեցրին ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու կոչերի ավելացմանը»,- ասել է քաղաքագետը։
ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահի Հայաստան կատարած այցի ընթացքում տարբեր շնորհակալական ակցիաներ են անցկացվել։ Զուգահեռաբար հանրահավաքներին սկսել են պահանջել դուրս գալ ՀԱՊԿ-ից։ Դրանք բազմիցս են անցկացվել, և հասարակական-քաղաքական շրջանակների որոշ ներկայացուցիչներ ասում են, որ պատրաստ են մշտական «մայդան» կազմակերպել Ռուսաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունները խզելու համար:
«Ժողովրդի Ձայնի ձայն»-ը փորձագիտական խմբի անդամ Արման Ղուկասյանը կարծում է, որ հակառուսական տրամադրությունների ալիքը սպառնալիք է Հայաստանի պետականության համար։ Փորձագետի կարծիքով, մեղադրանքների հիմնական իմաստն այն է, որ Ռուսաստանը, իբր, որևէ կերպ չի արձագանքել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության սրմանը: Ղուկասյանի կարծիքով Արևմուտքի ներկայիս ակտիվության պատճառն ակնհայտ է, դա Ռուսաստանի հատուկ ռազմական գործողությունն է Ուկրաինայում։ Հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանը Ռուսաստանի դաշնակիցն է Հարավային Կովկասում, իսկ տարածաշրջանն ինքնին մնում է բավականին բարդ, ԱՄՆ-ի հետաքրքրությունը Հայաստանի նկատմամբ զգալիորեն աճել է:
«ԱՄՆ-ի նպատակը ոչ թե Հայաստանի բարօրությունն ու անվտանգությունն է, այլ Ռուսաստանի շահերի տեղհանումը տարածաշրջանից»,- վստահ է Ղուկասյանը։
Հետաքրքիր է այն, որ ԱՄՆ-ի գործողություններից տուժելու է ոչ միայն Ռուսաստանը, այլ նաև Թուրքիան։ Վաշինգտոնի հայամետ հռետորաբանությունն ուղղակիորեն վկայում է Ադրբեջանի թիկունքին կանգնած անկախ Անկարային դիմակայելու պատրաստակամության մասին, նա ցանկանում է պատժել Թուրքիային ուկրաինական ճգնաժամի նկատմամբ իր անկախ դիրքորոշման և Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցներ չկիրառելու համար։
Սա այն գործոններից մեկն է, որն էլ ստիպել է Փելոսիին թռչել Հայաստան և խոսել ժողովրդավարությանն աջակցելու մասին, չնայած 2020 թվականին երբ Ադրբեջանը հարձակողական գործողություն սկսեց Ղարաբաղում, ԱՄՆ-ը դրան չարձագանքեց։ Այսօր, երբ Ադրբեջանի առանցքային ռազմական դաշնակցի՝ Թուրքիայի, քաղաքականությունը սկսել է իր կամակորությամբ նյարդայնացնել Վաշինգտոնին, նա որոշել է խաղարկել «հայկական խաղաքարտը»։ Եվ դա զուտ Անկարայի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու պատճառ գտնելու համար, և որը նպատակ ունի ճնշում գործադրել Էրդողանի վրա և ստիպել հրաժարվել Ռուսաստանի հետ համագործակցությունից։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
