Փորձագետը պարզաբանել է, թե ով է մեղավոր Հայաստանի ներկայիս խնդրահարույց իրավիճակի համար
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ukraina.ru-ն գրում է, որ Ukraina.ru-ն հարցազրույց է վարել Եվրասիական վերլուծական ակումբի ղեկավար Նիկիտա Մենդկովիչի հետ:
- Նիկիտա Անդրեևիչ, եթե կարճ, իրականում ի՞նչ է տեղի ունեցել երկու վերջին հակամարտություններում՝ ղրղզ-տաջիկական և հայ-ադրբեջանական:
- Այստեղ խոսք է գնում երկու լրիվ տարբեր իրավիճակների մասին։ Ղրղզստանի և Տաջիկստանի դեպքում ՀԱՊԿ անդամ երկրների միջև առկա է հակամարտություն` կապված չսահմանազատված սահմանի հետ։ Հակամարտությունը ձգձգվում է երկար տարիներ, սահմանին պարբերաբար կրակոցներ են լինում, զինված միջադեպեր, ինչպես հիմա է: Ցավոք սրտի, դա է իրավիճակը։
- Հայաստանում ո՞ւմ շահերն են բախվում։
- Ինչ վերաբերում է Հայաստանին և Ադրբեջանին, ապա երկու ժողովուրդների միջև առկա է հակամարտություն, որը ԽՍՀՄ փլուզումից անմիջապես հետո Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված պայքարի պատճառով է։ Ավելին, կրքերը ծայրահեղ սրվել են, այն աստիճան, որ քաղաքական գործիչների մակարդակով կուսակցությունները հայտարարել են թշնամու պետականությունը վերացնելու պատրաստակամության մասին։ 2020 թվականին Ռուսաստանը ստիպված էր որպես խաղաղապահ միջամտել Ղարաբաղում տիրող իրավիճակին և սառեցնել զինված դիմակայությունը։ Մոսկվան ձգտում էր պայմանագիր կնքել Երևանի համար շատ ավելի շահավետ պայմաններով, քանի որ Երևանը դեռևս մեր դաշնակիցն է։ Բայց Փաշինյանն ինքն է ձգձգել բանակցությունները, ինչը հանգեցրել է Ղարաբաղի հարցում համեմատաբար անբարենպաստ խաղաղության։ Այժմ արդեն Հայաստանի պետական սահմանին է միջադեպ տեղի ունեցել, և ի տարբերություն Ղրղզստանի ու Տաջիկստանի, Հայաստանը դիմել է ՀԱՊԿ-ի օգնությանը։ Եվ փորձագետների առաքելություն է մեկնել այնտեղ` ուսումնասիրելու իրավիճակը և որոշելու, թե ինչ կարելի է անել, զինված աջակցություն չի ցուցաբերվում, քանի որ զինադադար է կնքել, այսինքն այժմ այնտեղ ռազմական գործողություններ չկան։ Ի դեպ, դա արդեն իսկ անհնազանդության ակցիաներ է առաջացրել Հայաստանում։ Նշեմ, որ ընդհանուր առմամբ ստեղծված խնդրահարույց իրավիճակը Փաշինյանի անհեռատես ու ապաշնորհ քաղաքականության արդյունքն է, ով փորձում է սիրախաղ անել Արևմուտքի հետ։ Արդյունքում նա համակարգված կերպով իր երկիրը գցել է քաղաքական մեկուսացման մեջ։ Միաժամանակ նա իրեն դրսևորում է որպես այնպիսի ծայրահեղ անարդյունավետ գերագույն գլխավոր հրամանատար, ով չի կարող պաշտպանել հայ ժողովրդի շահերը նույնիսկ ռազմական ճանապարհով։
- Բողոքի ցույցերն այնտեղ շարունակվու՞մ են։
- Բողոքի ակցիաների մասին չգիտեմ, ակտիվ փուլը զինադադարի հայտարարման հաջորդ գիշերն էր։ Ցուցարարները փորձել են կոտրել ԱԺ դարպասները։ Ներկայումս այնտեղ կարծես թե նման մասշտաբային բողոքներ չկան:
- Այսինքն՝ հիմա Ռուսաստանը կամ ՀԱՊԿ-ն որպես խաղաղապահ չե՞ն մասնակցի հակամարտությանը, թե՞ դա առայժմ այդքան էլ սուր չի դրված։
- Առաջին դեպքում դա պահանջվում է, բայց անհնար է, քանի որ երկու կողմերն էլ առարկում են, Ռուսաստանը չի կարող զորքեր մտցնել ինքնիշխան տարածք, եթե երկրները դա չցանկանան։ Այնտեղ հիմա զինադադար է, չկա զինված բռնություն: Հիմա հարցն այն է, թե ինչպե՞ս դա կանխել ապագայում։
- Իսկ այն, որ Փաշինյանը սիրախաղ է անում ԱՄՆ-ի հետ, որքանո՞վ է նրանց ազդեցությունը մեծ։
- Այս պահին ունենք այն իշխանությունը, ինչը ունենք, որը լողացող ու սխալ ընթացք ունի։ Ղարաբաղի օրինակով մենք դա տեսանք, դա հանգեցրեց խաղաղության անբարենպաստ պայմանների, քանի որ Փաշինյանը ձգձգեց բանակցությունները։ Հիմա քաղաքական մանևրները փակուղի են մտցրել, և սահմանին կրկին սպառնալիքներ են։ Կլինի՞ նոր կառավարություն: Չգիտեմ՝ ցուցարարներ կան, բայց դեռ չի հաջողվել տապալել Փաշինյանին, և չեն կարողացել հասնել նրա հրաժարականին մի շարք պատճառներով։ Ուստի այդ պետական գործչի սխալների պատճառով Հայաստանը շարունակելու է ապրել ճգնաժամի մեջ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
