Սուլթանի «երկակի խաղը». որքա՞ն ժամանակ Թուրքիան կաջակցի Ուկրաինային առանց Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Svpressa.ru-ն գրում է, որ Թուրքիան չի կարող հրաժարվել Ռուսաստանի հետ համագործակցությունից և սերտ հարաբերություններից: Այդ մասին գրել է ամերիկյան National Interest-ը։ Ըստ ամսագրի սյունակագիր Ռոբերտ Էլլիսի` Անկարան չի զոհաբերի Մոսկվայի հետ սերտ հարաբերությունները հօգուտ Ուկրաինայում ռուսական հատուկ գործողությունը դատապարտելու ՆԱՏՕ-ի գծին հետևելու։ «Թուրքիան կախված է Ռուսաստանից առևտրի, գազի, ինչպես նաև ատոմակայանի կառուցման հարցում»,- նշել է նա։ Բացի այդ, էլլիսը կարծում է, որ Անկարան հույս ունի ռեկորդային զբոսաշրջային սեզոնի, որը հիմնված կլինի ռուս զբոսաշրջիկների հոսքի վրա։ Սակայն Թուրքիան դատապարտում է հատուկ գործողությունը և զենք է մատակարարում Ուկրաինային առանց պատժամիջոցներ կիրառելու։ Երկակի խա՞ղ է:
«Ինչո՞ւ Թուրքիան պետք է հակառուսական պատժամիջոցների մեջ մտնի, եթե ստեղծված իրավիճակը նրան միայն պլյուսներ է բերում, - նշել է «Է. Վ. Լիմոնովի այլ Ռուսաստան» չգրանցված կուսակցության համակարգող Անդրեյ Դմիտրիևը,- տարբեր ուժային կենտրոնների միջև խաղի կամ սակարկության հավանականություն կա։ Ռուսաստանի հետ տնտեսական կապերն իսկապես զգալի են, և դրանք խզելն անշահավետ է։ Միևնույն ժամանակ, Անկարան առաջին կիսամյակում ավելացրել է զենքի արտահանումը մինչև 40%-ով, այդ թվում մատակարարվում են բայրաքթարներ Կիևի համար։ Բայց գլխավորը՝ Ռեջեփ Էրդողանի զգուշավոր մոտեցման դիրքորոշումը արդարացվում է նրանով, որ նա որպես պահպանողական հայացքների արևելյան առաջնորդ, առաջին հերթին հարգում է ուժը։ Նա ժամանակին խոցեց ռուսական ինքնաթիռը, տեսավ բացասական արձագանք, որը հաստատվեց
Սիրիայում ռուսական օդատիեզերական ուժերի գործողություններով, սկսեց ներողություն խնդրել ու բանակցել։ Եվ հակառակը։ Օրինակ հասկացավ, որ Հայաստանը թույլ է, և ոչ ոք առանձնապես պատրաստ չէ ներառվել Ղարաբաղի հարցում, և օգնեց Ադրբեջանին ռազմական ճանապարհով հաղթահարել նրան... Ուժն ու սակարկությունն արևելքում քաղաքականության հիմքերն են։ Եվ հիմա, երբ Ռուսաստանն այդքան ուժ է ցույց տալիս, չի շտապում հակադրվել դրան։ Եվ նրա դիրքորոշումը կախված կլինի նրանից, թե որքանով այդ ուժը կլինի։ Եթե հավաքական Արևմուտքը սկսի գերիշխել, ապա անմիջապես կհիշի Մեծ Թուրանը, Կենտրոնական Ասիան, Անդրկովկասը և Ռուսաստանի թյուրքական շրջանները։ Ի դեպ, Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևի Թուրքիա կատարած վերջին այցի ժամանակ կողմերը նշել են դիրքորոշումների միասնականությունը ի պաշտպանություն «Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականության», ինչպես նաև պայմանավորվել են համատեղ անօդաչու սարքեր հավաքել»։
«Նախ, կախվածությունն իսկապես բավականին մեծ է, - ասել է ՌՊՀ միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության և արտասահմանյան տարածաշրջանային հետազոտությունների ֆակուլտետի դոցենտ Վադիմ Տրուխաչովը,- երկրորդ հերթին Թուրքիան պետք է ցույց տա իր անկախությունը Արևմուտքից։ Եվ հիմա դա անելու ավելի լավ տարբերակ պարզապես չկա, քան ուղղակիորեն զերծ մնալ հակառուսական պատժամիջոցներին աջակցելուց»:
Քաղաքագետ Վլադիմիր Մոժեգովի կարծիքով Էլլիսը շատ առումներով իրավացի է, բայց շատ բաներ հաշվի չի առնում:
«Գործոնները շատ են։ Էրդողանն ընդհանրապես խաղում է իր խաղը և իրեն չափազանց անկախ է զգում,- ասել է Մոգեժովը,- Չմոռանանք, որ Օսմանյան կայսրությունը երկար դարեր շարունակ եղել է հզոր համաշխարհային կենտրոն։ Եվ այն ավերվել է միայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եվրոպական մյուս կայսրությունների հետ միասին։ Թուրքիան ունի բազմաթիվ հավակնություններ, որոնք Ամերիկայից ու Եվրոպայից ոչ պակաս են: Ռուսաստանը Էրդողանի համար ավելի շուտ տակտիկական դաշնակից է: Բայց Թուրքիայի իրական նպատակն է հնարավորինս վերականգնել իր կայսերական իշխանությունը։ Եվ դա բխելու է բացառապես սեփական շահերից»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
