Անհեթեթ որոշում՝ հանուն այլ նպատակների

Հայաստանի Առողջապահության նախարարությունը հերթական անհեթեթ քայլն է իրականացրել՝ արժանանալով ոչ միայն ծխողների, այլ նույնիսկ չծխողների քննադատությանն ու ծաղրին։ Խորհրդարանը երեկ արտահերթ նիստում առաջին ընթերցմամբ քննարկել և ընդունել է կառավարության ներկայացրած «Ծխախոտային արտադրատեսակների և դրանց փոխարինիչների օգտագործման հետևանքով առողջությանը հասցվող վնասի նվազեցման և կանխարգելման մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու նախագիծը։

Հիշեցնենք, որ 2020 թվականին ընդունված փոփոխությունների համաձայն՝ այս տարվա մարտի 15-ից հանրային սննդի բոլոր վայրերում ծխելն արգելվելու է։ Օրենսդրական փոփոխություններով էլ Առողջապահության նախարարությունն ուզում է արգելել ոչ միայն ծխախոտի, էլեկտրոնային սիգարետների, այլ ընդհանրապես բոլոր տիպի սարքերի օգտագործումը, թե՛ բաց, թե՛ փակ տարածքներում։ Օրենքի նման շուտափույթ ընդունումը հարուցել էր նույնիսկ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավորների զարմանքը, որոնք անկեղծորեն հարց էին տալիս, թե ինչ կարիք կար այսպիսի հապշտապ կերպով օրենք ներկայացնել, այն էլ դրա համար արտահերթ նիստ գումարել։ Այդ մասին խորհրդարանի ամբիոնից հայտարարեց Ազգային ժողովի պատգամավոր Արման Եղոյանը։

Այն ինչ իրականացնում է Առողջապահության նախարարությունը թե՛ այս, թե՛ աղի օգտագործման վերաբերյալ առաջարկվող փոփոխություններով, դուրս է տրամաբանությունից և միակ բացատրությունը կարող է լինել, որ Առողջապահության նախարարությունը ԱՀԿ-ից կամ միջազգային որևէ այլ կառույցից խոշոր գրանտ է կպցրել և փորձում է ամեն գնով նույնիսկ ստեղծված ծանր պայմաններում, երբ երկրի առջև առավել կարևոր խնդիրներ են ծառացած, անցկացնել այս օրենքները։ Տարօրինակն այն է, որ նույնիսկ հարևան պետություններում նման խիստ սահմանափակումներ չկան։

Վրաստանը հետ քայլ է արել, Ռուսաստանում կան սրճարաններ, որոնք թողնում են ծխախոտի փոխարինիչներ օգտագործել, իսկ Հայաստանի Առողջապահության նախարարությունը ներկայացնում է ամենախիստ օրենքը, առանց հանրային քննարկման, առանց չափորոշիչներ նշելու, կոնկրետ արգելում է ընդհանրապես ծխելը։ Բացարձակապես որևէ քննարկում, հանրության կարծիքը լսելու որևէ քայլ, այս օրենքով չի կատարվել։ Թե՛ նախկին նախարար Արսեն Թորոսյանը, թե՛ գործող նախարար Անահիտ Ավանեսյանը ծխողների իրավունքների սահմանափակման այսպիսի օրենքներով նպատակ են դրել ոչ թե պայքարել ծխելու դեմ, այլ բոլորովին այլ հարցեր են լուծում։ Կօգնի՞ այս օրենքը պայքարել ծխելու դեմ, չենք կարող ասել, սակայն հաստատապես վնասելու է գրեթե բոլոր ռեստորաններին, հանրային վայրերին, սպասարկման կետերին, կամ էլ ավանդույթի համաձայն՝ օրենքը կկիրառվի Երևանի կենտրոնի մի քանի ռեստորաններում, իսկ ծայրամասերում և այլ վայրերում գտնվող հանրային սննդի օբյեկտներում որևէ կերպ չեն պահպանվելու։ Արդյունքում կստացվի մի իրավիճակ, երբ կառավարությունը հերթական օրենքն է ներկայացնում և չի կարողանում պատշաճ վերահսկողություն իրականացնել։ Կտուժի բիզնեսը, կտուժի Հայաստանի Հանրապետության բյուջեն, կշահեն միայն առողջապահական ոլորտի մի քանի պատասխանատուներ։

Սմբատ Հակոբյան