Բռնում է վիրուսը ուղիղ բերանում. Ինչպես է աշխատում հակակովիդային ծամոնը
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Gazeta.ru-ն գրում է, որ SARS-CoV-2 կորոնավիրուսը փոխանցվում է օդակաթիլներով՝ հիմնականում շնչառության և խոսելու ընթացքում արտանետվող մասնիկների շնորհիվ և սովորաբար մեծ քանակությամբ է հայտնաբերվում թքի մեջ։ Փենսիլվանիայի համալսարանի գիտնականները ենթադրել են, որ հնարավոր է նվազեցնել վիրուսային բեռը և վարակի վտանգը բերանի խոռոչում վիրուսները կապելու միջոցով:
Ավելի վաղ մշակումները ներառել են սփրեյներ, որպեսի նվազեցվի վիրուսային մասնիկների քանակը շնչուղիներում: Այնուամենայնիվ, վիրուսը ակտիվորեն բազմանում է թքագեղձերում, և ավելի լավ է ուղղակիորեն շփվել նրանց հետ:
Հակամանրէային բերանի լվացման միջոցները հասանելի են, բայց դրանց ազդեցությունը բերանի խոռոչում չափազանց կարճ է: Փնտրելով ինչ որ այլ բան, որը կարող է ավելի երկար մնալ բերանում և պաշտպանություն ապահովել, հետազոտողները ուշադրություն են դարձրել ծամոնին:
Հակակովիդային ծամոն ստեղծելու համար գիտնականները աճեցրել են փոփոխված լատուկ-սալաթի խմբաքանակ, որը պարունակում է մեծ քանակությամբ ACE2 ընկալիչներ, որոնց հետ կապվում է SARS-CoV-2-ը: Այս բուսանյութի հիման վրա նրանք ծամոն են պատրաստել։ Տեխնոլոգիան մի փոքր տարբերվել է դասականից. գիտնականներն աշխատել են ավելի ցածր ջերմաստիճաններում, որպեսզի ACE2-ը չքայքայվի, և էքստրուզիայի և գլանման փոխարեն սեղմում են կիրառել: Նրանք նաև պլացեբո ծամոն են պատրաստել։ Երկու ապրանքներն էլ ըստ էության չեն տարբերվում համով և ֆիզիկական հատկանիշներով սովորական ծամոնից:
Գիտնականները իրենց փորձերի արդյունքները նկարագրել են Molecular Therapy ամսագրում հրապարակված հոդվածում: Հակակովիդային ծամոնի արդյունավետությունը ստուգելու համար հետազոտողները օգտագործել են առողջ մարդկանց և COVID-19-ով վարակվածների թուքը։ Պարզվել է, որ վիրուսային մասնիկներն իրականում կապվում են ծամոնի ACE2-ներին, և դրանց կոնցենտրացիան թքում կտրուկ նվազում է։ Այն նմուշները, որտեղ օգտագործվել են պլացեբո ևս ցույց են տվել վիրուսային բեռի մի փոքր նվազում, ինչը համահունչ է ավելի վաղ ուսումնասիրություններին. սովորական ծամոնը պարունակում է նյութեր, որոնք կարող են կապվել վիրուսների հետ: Այնուամենայնիվ, դա կլինիկական նշանակալի ազդեցություն չի ունենում: Անտիկովիդային ծամոնի ACE2 ընկալիչների հետ կապվելով վիրուսային մասնիկներն այլևս չեն կարողանում «պոկվել» դրանցից և ներթափանցել բերանի խոռոչի բջիջներ, բացատրել են աշխատության հեղինակները։ «Թուքը կարևոր դեր է խաղում ծանր հիվանդների շրջանում վարակի փոխանցման գործում և փոխազդում է բերանի հյուսվածքների հետ, - գրել են հետազոտողները,- թքի մեջ վիրուսային բեռի նվազեցումը պետք է սահմանափակի պոտենցիալ կրիչից փոխանցման վտանգը և կօգնի նվազեցնել հիվանդության ծանրությունը շնորհիվ COVID-19-ով կրկնակի վարակումը նվազագույնի հասցնելով, քանի որ թքագեղձերը վիրուսների բազմացման հիմնական տեղն են»։ Հակակովիդային ծամոնը կարելի է պահել նույն պայմաններում, ինչ սովորական ծամոնը: Առայժմ կարգավորող մարմինների կողմից հաստատված այլ նմանատիպ կենսաբանական «թակարդներ» չկան, ինչն իր տեսակի մեջ եզակի է դարձնում այդ մշակումը, ընդգծել են գիտնականները։ Հետազոտողները նշում են, որ դիմակները և այլ նախազգուշական միջոցները պաշտպանում են ուրիշներին վարակվելուց, բայց չեն կարող պաշտպանել ինքն իրեն հիվանդին նորից վարակվելուց։ Ծամոն ծամելը, նվազեցնելով վիրուսային բեռը, նվազեցնում է նոր վիրուսային մասնիկների օրգանիզմի բջիջները նորից վարակելու վտանգը։
«Հասարակական վայրերում կամ ռեստորաններում COVID-19-ից պրոֆիլակտիկ պաշտպանությունից բացի, ACE2-ով ծամոնը կարող է օգտագործվել որպես ատամնաբուժական պրոցեդուրա, և վարակված հիվանդների բերանի խոռոչում SARS-CoV-2 վիրուսային բեռը նվազեցնելու արագ միջոց: Այն կարող է նվազագույնի հասցնել վարակվելու հավանականությունը»,- ավելացրել են նրանք։
Թքագեղձերը բազմաթիվ այլ վիրուսների, այդ թվում՝ հերպեսի սիմպլեքս վիրուսի, ցիտոմեգալովիրուսի, հեպատիտ C-ի, Էպշտեյն-Բարրի վիրուսի և Զիկա վիրուսի բազմացման վայրն են: Գիտնականները կարծում են, որ այդ վիրուսների դեմ նմանատիպ ծամոնի ստեղծումը կարող է նաև օգնել զսպել դրանց տարածումը: Ցանկալի էֆեկտի կարելի է հասնել նույնիսկ գրիպի վիրուսի սեզոնային շտամների դեպքում. ավելի վաղ կատարված դիտարկումները ցույց են տվել, որ բույսերի լեկտիդները (գլիկոպրոտեիններ, որոնք կապում են ածխաջրերի մնացորդները բջջի մակերեսին) ի վիճակի են չեզոքացնել այդ վիրուսի տարբեր շտամներ:
Այնուամենայնիվ նշենք, որ ներկայումս պատվաստումը, դիմակ կրելը, հեռավորությունը և ձեռքերը լվանալն են մնում SARS-CoV-2-ի և շնչառական այլ վիրուսների դեմ ամենաարդյունավետ միջոցները, իսկ հակավիրուսային ծամոնը կարող է արդյունավետ լինել կրկնակի վարակման վտանգը կանխելու համար, եզրակացրել են հետազոտողները։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
