Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… դուբլյոնկա
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Դուբլյոնկա բաճկոնը աղաղած, խաղախած կաշվից պատրաստված վերնազգեստ է՝ վերարկու-մուշտակ: Դուբլյոնկայի պատմությունը իր արմատներով հասնում է հնագույն ժամանակներ: Ի վերջո, նույնիսկ քարե դարում, մարդկանց նախնիները հագել են սպանված կենդանիների մորթուց պատրաստված հագուստ: Սակայն, այնուամենայնիվ, ներկայումս համարվում է, որ կոնկրետ դուբլյոնկայի առաջին նախատիպը առաջին անգամ ստեղծվել է ներկայիս Ռուսաստանի տարածքում, և դա բնական է, քանի որ հենց Ռուսաստանն է հայտնի իր ցրտաշունչ եղանակով: Պատմաբանները պնդում են, որ առաջին դուբլյոնկան ստեղծվել է մոտ երկու հազար տարի առաջ: Այդ մասին է վկայում Կրասնոյարսկի երկրամասի Մինուսինսկ քաղաքի մերձակայքում գտնվող դամբարանների հնագիտական պեղումները: Այնտեղ հայտնաբերված և ներկայումս էրմիտաժում պահվող փոքրիկ երեխայի այդ կիսամուշտակը թվագրվում է հենց 2 000 տարի հնությամբ: Ռուսաստանում ոչխարաբուծությունը ծաղկում է ապրել Պետրոս 1-ին ցարի օրոք, և այն ժամանակներում էլ սկսել են ավելի շատ դուբլյոնկաներ արտադրել: Ընդ որում դրանք այլ անուն են ունեցել` «ռոմանովյան» կիսամուշտակ: 18-19-րդ դարերում միայն ազնվական մարդիկ են կրել դուբլյոնկա բաճկոններ, բայց ժամանակի ընթացքում հագուստի այս տարրը հասանելի է դարձել նաև հասարակ մարդկանց համար: 18-րդ դարից դուբլյոնկա բաճկոնները սկսել են կոչել «մերկ» մուշտակներ: Այդ ժամանակ դրանց գույնը խոսել է տիրոջ սոցիալական կարգավիճակի և հարստության մասին: Աղքատ մարդիկ սովորաբար հագել են չներկված դեղնավուն կեղտոտ երանգի դուբլյանկա բաճկոններ, քանի որ ներկելը գումար է պահանջել: Արտաքին հագուստի այս տեսակը միշտ էլ գնահատվել է Ռուսաստանում, քանի որ դրանք գործնական են, հարմարավետ և ունեն մեծ ջերմապաշտպանիչ հատկություն: Համարվում է, որ հենց այդ կարճ մորթյա բաճկոններն են օգնել ռուս զինվորներին դիմակայել 1812 թվականի ռուս-ֆրանսիական պատերազմի տարվա ծայրահեղ ցուրտ ձմռանը, ինչին ֆրանսիացիները չեն դիմացել: Դուբլյոնկա բաճկոնները իսկական փրկություն են դարձել զինված ուժերի և թիկունքի համար նաև Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Դրանք անփոխարինելի են եղել ինչպես արշավանքների, այնպես էլ Ռուսաստանում ձմեռային սեզոնին երկար ճանապարհորդություններ կատարելու համար, քանի որ այն ծառայել է ինչպես որպես տաք հագուստ, այնպես էլ վերմակ ու բարձ (վերջին նպատակով այդ հագուստին բարձր օձիք է կարվել): Այնպես որ յուրաքանչյուր քիչ թե շատ փող ունեցող ունեցել է մի քանի հատ նմանատիպ բաճկոն: 19-րդ դարի վերջերին դուբլյոնկա բաճկոնները ստացել են ներկայիս մեզ հայտնի իրենց տեսքը: Ֆրանսիացիները իրենց երկրորդ հանդիպումն են ունեցել (առաջինը Նապոլեոնի արշավանքի ժամանակ էր) դուբլյոնկա բաճկոնների հետ 20-րդ դարի 50-ականներին: Նրանք Փարիզ են մտել Մոսկվայի Կուզնեցկի կամուրջի նորաձևության տան մոդելյորներից մեկի կոլեկցիայով: Ավելի ուշ Արևմուտքում դուբլյոնկայի առջխաղացմամբ զբաղվել է հայտնի մոդելյեր Վյաչեսլավ Զայցևը: Նորաձևության մեջ պայքարի արդյունքում ռուսական դուբլյոնկան գրավել է իր տեղը: Սակայն եթե ռուսների մտածողության մեջ դուբլյոնկան ընդամենը կիսամուշտակ է, ապա ֆրանսիացիների մոտ այն ստացել է ավելի լայն իմաստ՝ դա կարող է լինել դուբլյոնկա ժիլետ, կոշիկ, գլխարկ և այլն: Ստացվել է այնպես, որ փաստացի բոլոր հանրահայտ մոդելյերները՝ Ունգարոն, Դոլչեն և Գաբոնին, Գալյանոն, Կենզոն, իրենց ձմեռային կոլեկցիաներում ընդգրկում են դուբլյոնկան: Բացի դա եվրոպական դուբլյոնկաները տարբերվում են ռուսականներից իրենց խտությամբ և դժվար թե արդարեցնեն իրենց ռուսական ձմռանը: Բանն այն է, որ այնտեղ մորթին ծեծում են, բուրդը թրաշում և ստանում այնպիսի բարակ մատերիա, որ անգամ կարելի է դրանից շրջազգեստ կարել: Օրինակ Մաքս Մարան ստեղծել է անգամ «բրդե կաշվից» կոստյումներ առանց տակդիրի:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
